တစ်ကလုတ် တစ်ကလုတ်


ခွေးထက်မိုက်တဲ့ကောင် ခွေးထက်မိုက်တဲ့ကောင် ဟု ဆဲဆိုရေရွတ်နေသော ဆရာသမား၏ အနီးသို့ မျက်နှာငယ်လေးနှင့် ချဉ်းကပ်ရင်း “ဆရာ၊ ကျော်ဘာမှားလုပ်မိလို့လဲ ဆရာရယ်” ဟု မပွင့်တပွင့် မေးလိုက်သည်။ ဒေါက်စိုးက ခေါင်းမော့ကြည့်ရင်း”မင့်း ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူးကွာ” ဟု နှစ်သိမ့်၏။ “ဒါဆို ဆရာက ဘယ်သူ့ကို မကျေမနပ် ဖြစ်နေရတာလဲ” ဟူသော အမေးကို “ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ပါကွာ” ဟု ဖြေရင်း ဒေါက်စိုးတစ်ယောက် စားပွဲပေါ်မှ စာအုပ်များကို စူးစူးရဲရဲ ကြည့်နေလေတော့သည်။

ဆေးရုံတစ်ရုံတွင် ဖြစ်သည်။ ဆရာဝန်ကြီး round လှည့်နေ၍ ဆေးရုံထဲ လူများ ရှင်းလင်းနေ၏။ အမှန်ဆိုရသော် ထိုဆေးရုံမျိုးသည် ဆရာဝန်ကြီး round လှည့်သည်ဖြစ်စေ မလှည့်သည် ဖြစ်စေ ပုံမှန်အားဖြင့် ဧည့်သည် မရှိသလောက်ပင်။ ဆရာဝန်ကြီး ရောက်တော့မည် ဖြစ်၍ ကိုဆွေတစ်ယောက် ရေးလက်စ စာကို ရပ်ထားပြီး ကုတင်ပေါ်တွင် လှဲလျက် အသင့်စောင့်နေတော့သည်။ ခဏနေ ဆရာဝန်ကြီး ရောက်လာ၍

“ဗျို့ ကိုဆွေ၊ ဘယ်လိုလဲ ဒီနေ့ နေသာထိုင်သာ ရှိရဲ့လား။”
“ရှိပါကောလား ဆရာရယ်။ ကျန်းမာရေး ကောင်းတာနဲ့ အားနေတဲ့ အချိန်တွေ စာထိုင်ရေးနေတာ ဆြာ။”
“ဟေ ဟုတ်လှပါလား။ ဘာများ ရေးသတုန်းဗျ။”
“ဝတ္ထုရှည်တစ်ပုဒ် ဆိုပါတော့ ဆြာ”
ကိုယ့်လူနာအကြောင်း ကိုယ်သိ၍ ဘာမှ မထူးဆန်းသော မျက်နှာပေးနှင့်
“တယ် ဟုတ်ပါလား။ ဘာအကြောင်းတုန်းဗျ။”
“ဗိဿနိုးက ပန်ထွာဘုရင်မကြီးနဲ့ မွန်ဂိုဘုရင် ဂူဗလိုင်ခမ်တို့ အယုဒ္ဓယမှာ စစ်ခင်းကြတုန်းက ဘုရင်မကြီးရဲ့ ကိုယ်ရံတော်တပ်က သူရဲကောင်း ဗိုလ်ချုပ် အယ်လ်ဗထူးအကြောင်း ရေးနေ …”
ပြောသော စကားပင် မဆုံးသေး။ “အေး ကောင်းတယ် ကောင်းတယ်” ဟု ဖြတ်ပြောရင်း ဆရာဝန်ငယ်များကို လိုအပ်သည်များ မှာကြားပြီး တခြား ကုတင်သို့ ကူးသွားလေတော့သည်။

နောက်တစ်လအကြာတွင်လည်း စာရေးမပြတ်သော ကိုဆွေအား မြင်ရသောအခါ
“ကိုဆွေ၊ ခင်ဗျား ဝတ္ထုက မပြီးသေးဘူးလား။”
“ဒါ နောက်တစ်အုပ် ဆရာ။ အရင် ဗိုလ်ချုပ် အယ်လ်ဗထူးအကြောင်းက ပြီးပြီ။”
“အော် အေးအေး၊ အခုကော ဘာအကြောင်း ရေးသတုန်း” ဟု မေးရင်း လူနာကို စမ်းသပ်မှု ပြုလုပ်နေ၏။
“ပင်းယမင်းခေါင်နဲ့ နောင်တလင်းရတနာသိုက် အကြောင်း ရေးနေတာ ဆြာ”
ဒီလိုနဲ့ နှစ်တွေ ချီလာတယ်။ ကိုဆွေကတော့ စာရေးမပြတ်။ သူ့စားပွဲပေါ်လည်း ဗလာစာအုပ်ပုံကြီး ဟီးလို့။ တာဝန်ကျ သူနာပြုကို မေးကြည့်တော့လည်း တစ်နေ မြင်လိုက်တိုင်း စာရေးနေတာပဲ ဆရာတဲ့။ ကျမတို့တောင် သူ့ကို ဘောပင်အသစ် ဝယ်ဝယ်ပေးနေတာ ငါးခါ ရှိပြီတဲ့။

ဒီလိုနဲ့ ဇွဲကောင်းကောင်းနဲ့ စာရေးနေတဲ့ ကိုဆွေကို ဒေါက်စိုးတစ်ယောက် အတော် စိတ်ဝင်စားသွားတယ်။ အခု ရေးနေတာ (၇) အုပ်မြောက် လုံးချင်း ဝတ္ထု ဆိုပဲ။ စားပွဲပေါ် ပုံထားတဲ့ ဗလာစာအုပ်တွေပဲ အအုပ် (၃၀) လောက် ရှိမယ်။ ဒါနဲ့ မသင်္ကာနဲ့ တစ်ရက်တော့ စားပွဲပေါ်က စာအုပ်တစ်အုပ် ဆွဲကောက်ယူကြည့်လိုက်တယ်။ အချိန်မရတာနဲ့ ပထမ စာမျက်နှာ ဖတ်ကြည့်ပြီး နောက်စာမျက်နှာတွေကော စာပါ မပါ အမြန်ပဲ လှန်လှော ကြည့်လိုက်တော့ တစ်အုပ်လုံးမှာ စာအပြည့် တွေ့လိုက်ရတော့ အတော်ကြီး အံ့အားသင့်သွားတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို အထင်သေးလိုက်မိတာ ဆိုပေမယ့် သူ့လူနာအကြောင်း သူအသိဆုံးကိုး။ ဒါနဲ့ပဲ သေချာအောင် “မင်းဝတ္ထုတွေ ငါ ဖတ်ချင်လို့ကွာ ခဏငှားအုံး” ဆိုပြီး ရေးလက်စ တစ်အုပ်ကလွဲလို့ အကုန် မ လာခဲ့တော့တယ်။

အဲဒီ စာအုပ်တွေ လှန်လှောကြည့်ရင်းနဲ့ ကိုယ့်နဖူးကိုယ် ရိုက်ပြီး “ခွေးထက် မိုက်တဲ့ကောင် ခွေးထက် မိုက်တဲ့ကောင်” လို့ ရေရွတ်နေတော့တာပေါ့။ တပည့်ကျော်ကတော့ ဘာကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ဆဲနေသလဲ အခုထိ နားမရှင်းသေးဘူး။ ကိုယ့်ဆရာ ဖတ်နေတဲ့ စာအုပ်တွေကို လှန်းကြည့်လိုက်တော့ ခေါင်းစဉ်တွေက အလန်းစားတွေ။ အယ်လ်-ခမ် တိုက်ပွဲနှင့် ချစ်ပန်ထွာ၊ နောင်တလင်းသိုက်မှာ ခရီးတစ်ထောက်၊ ခရိုန်မှ အာဘင်သို့၊ လင်းတစ်လှည့် ယုန်တစ်လှည့် စသဖြင့် စသဖြင့်။ တပည့်ကျော်က စာအုပ်တွေကြည့်ရင်း “ဘယ်သူ ရေးထားတာလဲ ဆရာ” ဟု မေးလိုက်သည်။ “ငါ့လူနာ ကိုဆွေလေ” ဟူသော အဖြေ ကြားရ၍ ဒေါက်စိုးကို မျက်လုံးပြူးထွက်မတတ် ကြည့်ရင်း “အထဲမှာ ဘာတွေ ရေးထားတာလဲ ဆရာ”။ ဒေါက်စိုးသည် အယ်လ်-ခမ် တိုက်ပွဲ စာအုပ်ကို ကောက်ကိုင်ပြီး ပထမ စာမျက်နှာကို ကြည့်ရင်း အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြနေတော့သည်။

“ဝတ္ထု အစမှာကကွာ ပန်ထွာဘုရင်မကြီးကို မွန်ဂိုဘုရင် ဂူဗလိုင်ခမ်က စစ်ကြေငြာပြီး အယုဒ္ဓယကို လာဖို့ ခေါ်သတဲ့။ ဒါနဲ့ ပန်ထွာက သူရဲ့ လက်ရုံး သူရဲကောင်း ဖြစ်တဲ့ အယ်လ်ဗထူးကို သူတို့ သွေးမကြောင်ကြောင်း ပြဖို့ သွားတိုက်ချေ ဆိုပြီး အမိန့်ပေး စေလွှတ်သတဲ့။ ဒီတော့ အယ်လ်ဗထူးက တပ်ထွက်မိန့်ခွန်းတွေ အားရပါးရ ပြောပြီး ပြည်သူအပေါင်းရဲ့ အားပေးထောက်ခံမှု အပြည့်နဲ့ စစ်ချီတယ်ပေါ့ကွာ။ ဘုရင်မကြီး ကိုယ်တိုင် ထွက်ပြီး နှုတ်ဆက်တာဆိုတော့ အင်မတန် ခန်းနားကြီးကျယ်တာပေါ့”

“ဟာ ဆရာ့အရူးက တယ် ဟုတ်ပါလား။ ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်သေးတုန်း ဆရာ”
” အင်း …. မပြောပါရစေနဲ့တော့ကွာ” ဟု စိတ်ပျက်လက်ပျက် ပြောရင်း စာအုပ်အကုန်လုံးအား တပည့်ကျော်အား ထိုးပေးလေသည်။
“မင်း ငပြူးအိမ်ကို သိတယ်မလား”
“ဆရာ့ ငယ်သူငယ်ချင်း ဟို လွှတ်တော်အမတ်ကို ပြောတာမလား ဆရာ။ သိတာပေါ့”
“အေးကွာ ဒီစာအုပ်တွေ သူ့ကို သွားပေးလိုက်။ ပြီးရင် ငါမှာတာကို ပြော။ ဒီစာအုပ်အကုန်လုံး ပြီးအောင်ဖတ်လို့ ပြောလိုက်။ မင်းတို့ သင်ခန်းစာ ယူစရာတွေ အများကြီးပါတယ် လို့ ပြောလိုက်”
“ဟာ ဆရာကလည်း ကျော်လည်း ဖတ်ချင်တာပေါ့။ မဖတ်ရတောင် ဇာတ်လမ်း အကျဉ်းလေး ပြောပြပေါ့ ဆရာရယ်”
“ကဲ မရှည်နဲ့ကွာ။ အခု သွားပေးလိုက်။ လမ်းရောက်မှ ကိုယ့်ဖာသာ ဖတ်ကြည့်။”

ဆရာဖြစ်သူက ကိုယ့်နဖူးကိုယ်ရိုက်ပြီး ခွေးထက်မိုက်တဲ့ကောင် ဟု ဆဲရလောက်အောင် ဒီစာအုပ်က ဘာရေးထားလို့လဲ။ ဗိုလ်ချုပ် အယ်လ်ဗထူးက ဗိဿနိုးကနေ စစ်ချီပြီး ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်ကုန်ပါလိမ့်။ ဘယ်လိုများ ရေးထားမှာပါလိမ့်။ အရူးရေးထားတဲ့ စာအုပ် အအုပ် (၃၀) ကျော်ကို သင်ခန်းစာယူရအောင် ဆိုပြီး အမတ်မင်းတစ်ယောက်ကို ဖတ်ကြည့်ခိုင်းတယ် ဆိုတော့ ဘာတွေ ပါလို့တုန်း။ ဒီလိုနဲ့ပဲ အံ့အားသင့်စွာနဲ့ပဲ မနေနိုင်တဲ့ အဆုံး စာအုပ်များကို လမ်းမှာပင် လှန်လှော ဖတ်ရှုပြီး သတ်သေချင်စိတ်တောင် ပေါ်သွားတော့သည်။ အကြောင်းမှာ စာအုပ်ခေါင်းစဉ်မှာ တခမ်းတနား မည်သို့ပင် ရှိစေ ဗိုလ်ချုပ် အယ်လ်ဗထူး မြို့က ထွက်ပြီး နောက်စာမျက်နှာမှ စ၍ စာအုပ်ဆုံးသည်အထိ တစ်ကလုတ် တစ်ကလုတ် ဟုသာ ရေးထား၍ပင်။

မှတ်ချက် ။ ယခင် ဖတ်ဖူးသော ဟာသအား အနည်းငယ် မွန်းမံထားသည်။

ဘာကြောင့် ဖိနပ်စီးကြတာလဲ


ကျောင်းသား ဘဝက မြန်မာစာမှာ မဟောသဓာ အကြောင်း သင်ရတယ်။ အမရာကို ခေါ်ပြီး ပြန်အလာ၊ လမ်းမှာ စီးဖို့ ဆိုပြီး ဖိနပ်တစ်ရံ ပေးထားတယ်။ အမရာက မစီးဘဲ ကိုင်လာခဲ့တယ်။ ဗွက်အိုင်ထဲ ဖြတ်ကူးရတော့မယ် ဆိုမှ ဖိနပ် ကောက်စီးတယ်။ ဒါကို မဟောသဓာက ဘာကြောင့်လဲ လို့ မေးတော့ လမ်းပေါ်မှာက ဆူးငြောင့်တွေ မြင်ရလို့ ရှောင်နိုင်တယ်။ စီးစရာ မလိုပါဘူး။ ဗွက်အိုင်ထဲကျတော့ အန္တရာယ်ကို မမြင်ရလို့ ကာကွယ် ရပါတယ်လို့ ပြန်ဖြေသတဲ့။ မဟောသဓာက ဒီအမျိုးသမီး ပညာရှိပါ ပေတယ်လို့ ချီးကျူးရှာတယ်။ အမှန်အတိုင်း ဝန်ခံရရင် အဲဒီအရွယ်တုန်းက မဟောသဓာက အမရာကို ဘာကြောင့် ချီးကျူးသလဲ စဉ်းစားလို့ကို မရခဲ့ဘူး။

ပွဲလမ်းသဘင် အလှူမင်္ဂလာ ရှိလို့ ဝတ်ကောင်း စားလှတွေဝတ်၊ ဖိနပ်အကောင်းစားတွေ စီးပြီး ပွဲဝင်ကြတယ် ဆိုရင်ပဲ ကိုယ့်အဝတ်အစားလေး ရေစိုမှာတောင် ကြောက်ကြရတယ်။ ဟော ဗွက်အိုင်ထဲများ ဖြတ်လျှောက်ရတော့မယ် ဆိုရင် ဖိနပ်ကို အရင် ချွတ်။ ကြိုးနဲ့ချည်။ လည်ပင်းမှာဆွဲ။ ပြီးမှ ဗွက်အိုင်ထဲ ဖြတ်ကူး။ ဒါက အင်မတန်မှ လက်တွေ့ ကျတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ ရန်ကုန်သားတွေက မန္တလေးသားတွေကို ပြောတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိတယ်။ မန္တလေးသားတွေက သေရမှာ မကြောက်ဘူး။ ရေစိုမှာတော့ သေရမှာထက် ပိုကြောက်တယ် တဲ့။ ဒီစကားက အလကား နေရင်း ဖြစ်လာတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ မန္တလေးမှာ ကားမောင်းရင် ဆိုင်ကယ်တွေ စက်ဘီးတွေ သတိထားရတယ်။ ပုံမှန် ဆိုရင်တော့ ကားလာနေမှန်း သိရင် သူတို့ ဖြတ်ဝင်လေ့ ဇွတ်တိုးလေ့ မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် တစ်ခုတော့ သတိထားဗျ။ သူတို့က ဗွက်ရှောင်ပြီ ဆိုရင်တော့ ကားလာလား ဘာလာလား စိတ်မဝင်စားတော့ဘူး။ ရေမစိုဖို့ အရေး ကားရှေ့လည်း ဝင်တိုးဖို့ ဝန်မလေးကြဘူး။ ဒါကြောင့် ရေစိုမှာကို သေရမှာထက် ပိုကြောက်သတဲ့လေ။

ရှေးရှေးတုန်းက အဝေးရပ်မှာ ရှိတဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ကို နေကောင်းလားလို့ လှမ်းမေးလိုက်ရင် အေး ကောင်းတယ် ဆိုတဲ့ အဖြေကို တစ်လလောက်နေမှ ရချင် ရမယ်။ အေး ကောင်းတယ် ဆိုတဲ့ အဖြေကို ရတဲ့ အချိန်မှာ အဲဒီ မိတ်ဆွေက သေကောင်းလည်း သေသွားလောက်ပြီ။ ဒါတွေကို ကျော်လွှားဖို့ ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာတွေ တိုးတက်လာလိုက်တာ။ အခုဆိုရင် မိုင်ထောင်ချီ ဝေးလည်း စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း “အေး နေကောင်းတယ်” လို့ ဖြေနိုင်လာခဲ့ကြပြီ။ ဒါပေမယ့် လူတွေ စကားမပြောတတ်ကြတော့ဘူး။

ဆိပ်ကမ်းမှာ ကုန်ထမ်းနေတဲ့ လုပ်သားတွေ မြင်တော့လည်း ဒီအတွေးက ဝင်လာပြန်ရော။ သူတို့ ကုန်ထမ်းရင် ကိုယ်ဗလာနဲ့ ထမ်းတာ များတယ်။ အင်္ကျီကို တစ်ဘက် ပုခုံးပေါ် တင်လို့။ ပုခုံးတစ်ဘက်နဲ့ ကုန်တွေ ထမ်းကြတယ်။ ချွေးရွှဲရင်တော့ အင်္ကျီနဲ့ သုတ်ကြလေရဲ့။ ကုန်ရဲ့ အလေးချိန်ကြောင့် သူတို့ ပုခုံးသားတွေ မနာဖို့ထက် အင်္ကျီ မညစ်ပတ်ဖို့၊ အင်္ကျီ မပျက်စီးဖို့က သူတို့အတွက် ပိုပြီး အရေးကြီးနေကြတယ်။ သူတို့ကို မြင်တိုင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးခွန်းတစ်ခု မေးနေမိတယ်။ လူတွေ အင်္ကျီကို ဘာလို့ ဝတ်ကြတာလဲ။ လူတွေ ဘာအတွက်ကြောင့် ဖိနပ် စီးကြတာလဲ။

သုခကို ဆွဲဆောင်နိုင်ကြသူများ

လိပ်ပြာတွေကို သိပ်ချစ်တဲ့ လူတစ်ယောက် ရှိသတဲ့။ သူက လိပ်ပြာလေးတွေကို သူ့အနားမှာပဲ အမြဲ ရှိနေစေချင်တာလေ။ ဒါနဲ့ သူက လိပ်ပြာဖမ်းနည်းပေါင်းစုံ လေ့လာပြီး တန်ဆာပလာတွေနဲ့ တောထဲသွားပြီး ဖမ်းတော့တာပေါ့။ သူ့ခြံထဲမှာ လိပ်ပြာတွေနဲ့ ပြည့်နေချင်တာကိုး။ လိပ်ပြာတွေကို ခြံထဲလည်း လွှတ်လိုက်ရော သိပ်မကြာပါဘူး၊ လိပ်ပြာ အားလုံး ပြန်ပြေးကုန်ကြတယ်။ ဒီလိုနဲ့ အဲ့ဒီလူကြီးက လိပ်ပြာတွေ သွားဖမ်းလိုက်၊ လိပ်ပြာတွေ ပြန်ပြေးလိုက်နဲ့ လုံးချာလည်လိုက်နေတော့တယ်။

သူ့လိုပဲ လိပ်ပြာချစ်တဲ့ နောက်ထပ်တစ်ယောက် ရှိသေးတယ်။ သူက လိပ်ပြာတွေကို သိပ်ချစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ရှေ့ကလူလို လိပ်ပြာတွေကို သွားဖမ်းမနေဘူး။ သူ့ခြံထဲမှာပဲ တကုတ်ကုတ်နဲ့ အလုပ်ရှုပ်နေတယ်။ ဘာလုပ်နေတာလဲ ဆိုတော့ ပန်းပင်လေးတွေ အရောင်စုံ စိုက်နေတာ။ ပန်းပင်လေးတွေက ပန်းတွေလည်း ပွင့်ရော လိပ်ပြာလေးတွေ ခေါ်စရာ မလိုဘဲ သူ့သူ ရောက်လာကြတယ်။ ဖမ်းစရာ မလိုဘူး။ ချုပ်စရာ မလိုဘူး။ သူ့သူပဲ နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း ပန်းပွင့်လေးတွေ ရှိရာမှာ ရစ်ဝဲနေကြတော့တယ်။

စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။

လူတွေအားလုံးလိုလို စိတ်ချမ်းသာမှု၊ စိတ်အေးချမ်းမှုကို လိုချင်ကြတယ်။ ကောင်းကျိုးတွေချည်းပဲ ခံစားစံစားချင်ကြတယ်။ ဒါတွေကို ရဖို့ ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲ။ လူအများစုက လိပ်ပြာလိုချင်လို့ လိုက်ဖမ်းနေတဲ့ ပထမလူရဲ့ လမ်းစဉ်ကို ကျင့်သုံးကြတာ များတယ်။

သုခကို ဖမ်းဆုတ်ယူဖို့ပဲ ကြိုးစားကြတယ်။ ဒီတော့ ဘိန်းသမား၊ ဆေးသမားနဲ့ သောကသမား အဖြစ်နဲ့ပဲ အဆုံးသတ်သွားကြရတယ်။ ပိုက်ဆံချမ်းသာတာကို သုခလို့ ထင်တဲ့သူလည်း  ပိုက်ဆံနောက်  တကောက်ကောက်  လိုက်နေတော့တာပဲ။ သုခကိုရအောင် အတင်းအကြပ် လုပ်ယူလို့ ရကောင်းရမယ်။ ဒါပေမယ့် အချိန်တိုအတွင်း ပြန်ပျောက်သွားမှာပဲ။ နောက်ဆုံးတော့ လိပ်ပြာဖမ်းတဲ့ လူလို ဖမ်းလာလိုက် ပြန်ပြေးသွားလိုက်နဲ့ ဘဝဆုံးရော။

ဒီတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ လိပ်ပြာချစ်တဲ့ ဒုတိယလူလို လုပ်ရမယ်။ သုခတွေ အလိုအလျောက် အကျိုးပေးနိုင်မယ့် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖန်တီးပေးရမယ်။ စိတ်ချမ်းမြေ့မှုတွေ တာရှည် တည်တံ့နိုင်မယ့် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု တည်ဆောက်ပေးရမယ်။ ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ။

မြတ်စွာဘုရားက မဏ္ဍိုင်ကြီး ၃ ခု ချပြထားပြီးသားပါ။
– ဒါနပြုခြင်းဟာ ရုပ်ဝတ္ထုတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်တယ်။
– သီလဆောက်တည်ခြင်းက ကျန်းမာခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ လူမုန်းနည်းခြင်း၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိခြင်း စတဲ့ ဓမ္မသဘောတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်တယ်။
– ဘာဝနာကတော့ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်း၊ စိတ်အေးချမ်းခြင်း၊ ပူပင်သောကနည်းခြင်းကအစ ဒုက္ခငြိမ်းခြင်းအထိ သုခသဘောတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပါတယ်။

ဒီတော့ သုခဆိုတာကို တကူးတက သွားရှာနေရမှာလား။ တကူးတက မရအရ လုယက်နေရမှာလား။ ဒါမှမဟုတ် သုခတွေ အကျိုးပေးနိုင်လောက်တဲ့ ရုပ်ပတ်ဝန်းကျင်၊ စိတ်ပတ်ဝန်းကျင် တည်ဆောက်ရမလား ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ကြပေါ့။

အဖက်တင်၍ ကျန်ခဲ့သည် (၂)

ဦးဇင်းလေး၏ မွေးရပ်ရွာသည် ကျောင်းနဲ့ နီးသောကြောင့် မိဘများ ဝင်၍ထွက်၍။ တစ်ပတ်လျှင် တစ်ခါမျှ လာလည်ကြသည်။ လာတွေ့ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဆွမ်းချိုင့် လာပို့ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သန့်ရှင်းရေး ဝေယျာဝစ္စ လာလုပ်ပေးကြသည်။ မိဘများကလည်း ကိုယ့်သားလေး ရဟန်းဘဝမို့ ဂုဏ်ယူကြသည်။ မကျေမချမ်း ဖြစ်နေသူမှာ အဘိုးတစ်ဦးတည်းသာ။ အဘိုးဖြစ်သူကလည်း အသက်ကြီးပြီမို့ မြစ်ကို မြင်ချင်လှသည်။ ဦးဇင်းလေးကလည်း မြေးဦး။ မိန်းမယူခိုင်းကာမှ ဘုန်းကြီးဝတ်သွားသည်။ သာသနာ့ဘောင်မှာ ပျော်နေပြီ ဆိုတော့လည်း မတားရက် မဆွယ်ရက်။ လူထွက်တရား မဟောချင်။ ရပ်ဆွေရပ်မျိုး ရွာသားတချို့ကလည်း ကျောင်းသို့ မကြာခဏ ဝင်ထွက်၍ လိုအပ်သည်များ ကူညီပေးကြသည်။ သူတို့ရောက်တော့လည်း ဧည့်ခံရသည်က အမော။ ဒီလိုနှင့် ကာလတွေ ရှည်ကြာလာတော့ ဧည့်သည်စကား နားထောင်ရသည်ကပင် ဝတ္တရားတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ သူတို့ ပြောကြလျှင်လည်း ရပ်အကြောင်း ရွာအကြောင်း။ တရားဓမ္မဘက် ယောင်လို့မှ မလှည့်။ အထူးသဖြင့် ဟစ် (hit) ဖြစ်နေသော ခေါင်းစဉ်မှာ ရွာဖျက်၍ ရပ်ကွက်တည်မည့် ကိစ္စ။ နေပြည်တော်ဟူသော ပရဝုဏ်အတွင်းတွင် ထန်းတပင်ရွာလည်း ပါနေသည်။ ထန်းတပင်ရွာနှင့် အနီးဆုံး ရွာများဖြစ်သော ကြာပင်ရွာသည် ရွှေကြာပင်ရပ်ကွက်ကြီး ဖြစ်သွားပြီး ကျွန်းတက်ပဲ့ရွာမှာ ဟိုတယ်ဇုံကြီး ဖြစ်သွားခဲ့လေပြီ။ အလယ်ခေါင်တွင် ရှိနေသော ထန်းတပင်ရွာသာ ရွာအဖြစ်ဖြင့် ကျန်ရှိနေသေး၏။ ထိုကြောင့် မျှော်လင့်ချက်က မဝေးတော့ပြီ။

ယခင်က ကြာပင်ရွာကို မြို့ပြစနစ်ပြုစဉ်က ရွာတွင်းနေသူ တစ်အိမ်ထောင်လျှင် မြေကွက်တစ်ကွက် ပြန်ပေးခဲ့သည်။ မူလရှိခဲ့သော ရွာကြီးကို မြေလှန် ဖျက်ပစ်ခါ စနစ်ကျအောင် ပေ ၄၀ × ၆၀ အကွက်များ ပုံဖော်၍ တစ်အိမ်ထောင်တစ်ကွက်နှုန်း လျှော်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တည်နေရာကိုတော့ အားလုံး မဲနှိုက်ကြရသည်။ တစ်နှစ်ကြာသောအခါ လမ်းမကြီးဘေး ဝဲယာရှိ မြေကွက်များသည် သိန်းထောင်ချီတန်သည်အထိ ဈေးကောင်းလာတော့သည်။ ထိုအဖြစ်ကို မြင်၍ ကြား၍ အားကျနေကြသူများမှာ ထန်းတပင်သားများပင်။ သူတို့မြေများ အကွက်ဖော်လျှင် မည်သို့ မည်မျှ ရကြမည်ဟု မြိန်ရည်ရှပ်ရည် ပြောနေကြတော့သည်။ အိမ်ထောင်တစ်စုလျှင် မြေတစ်ကွက် ရခဲ့သည်ဆိုသောထုံး ရှိသောကြောင့်ပင် ယခင်က အိမ်ထောင်စု တစ်ရာမပြည့်သော ထန်းတပင်ရွာသည် ယခုအခါ အိမ်ထောင်စု ၄၅၀ ပင် ကျော်ချေပြီ။ ယခင်က အိမ်ခြေ ၁၅၀ မပြည့်သော ရွာသည် ယခုအခါ အိမ်လေးပေါင်း ၄၀၀ ကျော် ရှိလာသည်။ နေထိုင်၍ ရခြင်း မရခြင်းကို အပထားကာ အိမ်ဟု သမုတ်လို့ ရသလောက်သာ ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။ အစိုးရအား အိမ်ဟု စာရင်းတင်ရန် အားခဲထားကြတော့သည်။ ထိုသတင်းများ အားလုံးသည် ဦးဇင်းလေး၏ နားအတွင်း မဆံ့အောင်ပင် အမြဲလိုလို ကြားနေရတော့သည်။ သူလည်း ထန်းတပင်သားတစ်ဦးမို့ စိတ်ဝင်တစား ရှိခဲ့သည်အမှန်။

သူ၏ မိဘများမှာ ဆင်းရဲကြသော တောင်သူများ ဖြစ်သည်။ ဘိုးဘွားလက်ငုတ်လက်ရင်း မြေတချို့ ရှိ၍သာ ခံသာသည်။ သို့သော် မြေတချို့ဆို၍ လယ်မြေဧကများစွာဟု မယူဆစေချင်။ ရွာမှ မိနစ် (၃၀)၊ (၄၅) မိနစ်လောက်သွားမှ ရောက်နိုင်သောနေရာ။ နေအိမ်နှင့် နီးနီးနားနားရှိ မြေများမှာ ငှားစိုက်ဖို့ပင် မတတ်နိုင်ကြသူများ။ သူသည် ရဟန်းမဝတ်ခင်ကပင် မိဘကို လုပ်ကျွေးပြုစုလိုသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တတ်နိုင်သလောက်လည်း ရှာကျွေးခဲ့သည်။ ယခုလို ရွာမှ မြို့ဖြစ်တော့မည် ဆိုတော့ သူ့မိဘတွေလည်း တင့်တောင်းတင့်တယ် ဖြစ်စေချင်လှသည်မှာ သားတစ်ယောက်၏ စေတနာ။ မိဘများမှာ ကိုယ့်သားရဟန်း လူထွက်မည်စိုး၍ တွေ့တိုင်း အဆင်ပြေကြောင်း ပြောသည်။ စိတ်မပူရန် ပြောသည်။ အပြင်ပန်း စိတ်ပူမပူတော့ မသိ။ စာကျက်သော အကြိမ် လျော့လာသည်။ ငိုင်မှိုင်နေသောအချိန် တိုးလာသည်။ ရွာမှသူများနှင့် စကားလက်စုံ ကျသောအချိန်လည်း လိုသည်ထက် ပိုလာသည်။ ယခင်က နားထောင်ရုံသက်သက်မှ ယခုအခါ သူ သိချင်သည်များကိုပါ မေးမြန်းစုံစမ်းလာသည်။ ရွာထဲမှ ရွယ်တူသူငယ်ချင်းများလည်း တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် မင်္ဂလာဆောင်ကြတော့သည်။ အိမ်ထောင်တစ်စုတိုးလျှင် မြေတစ်ကွက်ရမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် တွက်ခြေကိုက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ တချို့မှာ ယာယီ အိမ်ထောင်ပြုကြသည်ဟုပင် ကြားနေရပြီ။

ရက်အနည်းငယ် ကြာသောအခါ ဦးဇင်းလေး မရိုးမရွ ဖြစ်နေလေပြီ။ စာမကျက်တော့။ ယခင် ရှိခဲ့သော သဒ္ဓါတရားများ ကြက်ပျောက်ငှက်ပျောက် ပျောက်ချေတော့မည်။ သူအား ထောက်လှမ်းစုံစမ်းကြည့်ရာ လူထွက်ချင်စိတ်များက ကဲနေသည်။ သို့သော် သူသည် စဉ်းစားချင့်ချိန်တတ်သူ ပီပီ ဝေခွဲမရဘဲ ဖြစ်နေသည်။ လူထွက်ရုံသက်သက်ဖြင့် မြေကွက်မရနိုင်သည်မှာ သေချာသည်။ မိဘရမည့် မြေကွက်ကို မက်မောနေစရာလည်း အကြောင်းမရှိ။ မိဘများမှာ ငယ်သေးသည်။ သူတစ်ပါး မြေကွက်ရတော့မည် ဆို၍သာ ဂဏာမငြိမ်ဖြစ်ရသည်။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကျ မသေချာ။ မသေချာသည် မဟုတ်။ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်။ အိမ်ထောင်ခွဲမှ ရမည်။ အိမ်ထောင်ခွဲဖို့ ဆိုသည်မှာ အိမ်ထောင်ပြုမှ အိမ်ထောင်ခွဲနိုင်မည် မဟုတ်လော။ ထိုကြောင့် သူလုပ်နိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းမှာ အိမ်ထောင်ပြုရန်ပင် ဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်မပြုချင်၍ ရဟန်းဝတ်လာသော လူတစ်ယောက်သည် မိန်းမလိုချင်၍ လူထွက်သည်ဟုလည်း အပြောမခံနိုင်။ မာနက ခံနေသည်။ မူလက ယူမည်ဟု ကမ်းလှမ်းထားသော မိန်းကလေးသည်လည်း ပြန်လက်ခံလိမ့်မည် မဟုတ်။ မည်သို့ လုပ်ရမည်နည်း။ မိန်းမယူမည်ဟု ပြောရန် အပြောသာ လွယ်၏။ ဘယ်နေရာမှ ရှာရမည်နည်း သူမသိ။ သို့နှင့် လအနည်းငယ် ကြာသွားပြန်သည်။

တစ်နှစ်ခွဲသာ ကုန်လွန်ခဲ့သည်။ ရွာကလည်း မြို့မဖြစ်သေး။ ရွာသားများ၏ မျှော်လင့်ချက်ကလည်း မခန်းသေးပေ။ ထိုအတူပင် ဦးဇင်းလေး၏ စိတ်ထဲတွင် မျှော်လင့်ချက်ရှိသေး၏ ဟု စွဲမြဲ ယုံကြည်ထားပုံရသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် လုံးဝအောင့်မထားတော့ဘဲ ဆရာတော်အား သွားရောက်လျှောက်ထားတော့သည်။ ဆရာတော်မှ ခွင့်မပြုပေ။ မာန်မဲလွှတ်လိုက်သောကြောင့် အောင့်သက်သက်ဖြင့် ပြန်လာရသည်။ လက်ကတော့ မလျှော့ချင်။ သို့နှင့် ဒုတိယအကြိမ် တတိယအကြိမ် သွားလျှောက်ပြန်တော့သည်။ ဆရာတော်အား ချစ်ကြောက်ရိုသေသောကြောင့် စကားအပိုလည်း မပြောရဲ။ စောဒကလည်း မတက်ရဲပေ။ တစ်နေ့တော့ ဆရာတော်က ဘာကြောင့် လူထွက်ချင်ရတာလဲ ဟု မေးရာ အမှန်အတိုင်းကလည်း မဖြေရဲပေ။ ကြောက်ကြောက်နှင့် “အီကြာကွေး စားချင်လို့ပါ ဘုရား” ဟု ပြန်ဖြေသောကြောင့် ဝါးလုံးကွဲ ဝိုင်းရယ်လိုက်ကြသေးသည်။ ဆရာတော်ကို လျှောက်နေလျှင် လူထွက်ရတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း သူ နားလည်သွားသော အချိန်တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ချ၍ သူ့ဦးလေးကို ဖုန်းဆက်ခေါ်လိုက်သည်။ ရတဲ့ အင်္ကျီတစ်ထည် လုံချည်တစ်ထည် ယူပြီး ကျောင်းကို လာခဲ့ပါ ဟူ၍။

အတိုချုပ်ပြောရလျှင် ဆရာတော် မသိအောင် သူ လူထွက်လိုက်လေပြီ။ လူမထွက်ခင် သုံးရက်လောက်အလိုမှ စ၍ တခြားသူတို့အား စကားသိပ်မပြောတော့ပေ။ သူနှင့် စကားပြောလျှင် သူ့ကို ဖြောင်းဖြမည် စိုး၍လား မသိ။ သူ့ဦးလေး ကျောင်းလာသည်သာ သိလိုက်ရသည်။ ဖုန်းဆက်ခေါ်သည်ကိုပင် မသိ။ ခဏကြာတော့ ပုဆိုးစွပ်ကြယ်ဖြင့် လာကန်တော့မှ လူထွက်ပြီဖြစ်ကြောင်း သိတော့၏။ တားမြစ်ချိန်ပင် မပေးတော့ချေ။ သူလိုလူမျိုးသည် လူကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ လူ့လောကအလယ်လည်း ဖြောင့်ဖြောင့်မှန်မှန် သွားနိုင်လိမ့်မည်ဟု မြဲမြဲမြံမြံ ယုံကြည်မိသောကြောင့် ထွေထွေထူးထူး ပြောမနေတော့ပါ။ ကိုယ်ရွေးတဲ့လမ်းကို ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သတ္တိရှိရှိ ဆက်လျှောက်ရဲရန်သာ လိုကြောင်း ဆုံးမရုံသက်သက်သာ။ သာသနာတော်အတွက်ကား ဆုံးရှုံးမှုကြီး တစ်ခုပင်။ ပုထုဇဉ်တို့၏ သဒ္ဓါတရားသည် မမြဲကြောင်း အမှန်လက်တွေ့ မြင်တွေ့ရလေပြီ။ ရဟန်းသီလကို အင်မတန် မြတ်နိုး၍ သေသေဟု စောင့်ထိန်းခဲ့ဖူးသော သူတစ်ဦးသည် ယခုအခါ စွပ်ကြယ်ပုဆိုးစုတ်ဖြင့် မိမိအား ကန်တော့နေလေသည်။ မည်သည့်အရာများက သူ၏ ရဟန်းဘဝကို ဖျက်ဆီးလိုက်ကြပါသနည်း။ အနှစ်ချုပ်ရလျှင် လောဘ ဦးစီးသော ကိလေသာများပင် မဟုတ်ပါလော။

ထိုသို့ လူထွက်ပြီး တစ်လပင် မကြာလိုက်ချေ။ မြေတစ်ကွက်ရရန် စီမံကိန်းအား အကောင်အထည် ဖော်သောအားဖြင့် အိမ်ထောင်ပြုလေသည်။ ယူသော မိန်းကလေးကို မြင်ဖူးတွေ့ဖူးသည်မှာ ၂ ပတ်ပင် မပြည့်သေး။ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း ဆိုသည်မှာ ကံတူ၍ ဆုံကြခြင်းသာ ဖြစ်ချေသည်။ ထိုက်တန်ခြင်း မထိုက်တန်ခြင်း ဟူ၍ ပြောစရာမရှိ။ လောကအတန်းပညာလည်း အခြေခံမရှိသော မောင်စိုးမင်းသည် ဆိုင်ကယ် ကယ်ရီဆွဲ၍ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၏။ အမျိုးသမီးမှာ အိမ်မှာနေ၍ ဓာတ်ဆီ ရောင်းကြောင်း ကြားသိရသည်။ အထိုက်အလျောက် အဆင်ပြေကြကြောင်း ကြားသိရသောအခါ ဝမ်းသာမိသည်မှာ အမှန်။ သို့သော် ရွာသည် မြို့ ဖြစ်မလာသေးပေ။ သူ လူထွက်ပြီး တစ်နှစ်ကျော် အကြာ ကျောင်းတွင် အလှူရှိ၍ သူရောက်လာခဲ့သည်။ ယခင်က ပြည့်ဖြိုးဖြူဖွေးနေသော သူ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ ယခုအခါ မဲကပ်၍ နေလေပြီ။ အဆင်ပြေလားဟု မေးလျှင်လည်း ရယ်ကျဲကျဲဖြင့် ခေါင်းညိတ်ပြရုံသာ။ သူနှင့် တွေ့လျှင် အင်မတန်မှ မေးချင်သော မေးခွန်းတစ်ခု ရှိနေခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော တစ်နှစ်ကျော်က ဇွတ်တရွတ် လူထွက်ခဲ့ခြင်းအပေါ် မိမိဖာသာ မည်သို့ သုံးသပ်မည်နည်း ဟူ၍။ သို့သော် မမေးဖြစ်ခဲ့ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မမေးဘဲ သူ့ဖာသာ ဝန်ခံခဲ့သောကြောင့်ပင်။ တစ်ညက သူ အိမ်မက်ယောင်သည့်အကြောင်းကို ပြောပြသောအခါ သူ၏ဘေးတွင် ထိုင်နားထောင်နေကြသူများအားလုံး ဝါးကနဲ ဖြစ်သွားကြတော့သည်။

တပည့်တော် တစ်ညက အိပ်နေလျက်နဲ့ ပါးစပ်က ကယောင်ကတမ်း လျှောက်ပြောနေမိတာဘုရား၊ မိန်းမက ကြားတော့ တပည့်တော်ကို လည်ပင်းညှစ်ပြီး လှုပ်နှိုးတယ် ဘုရား။ နင် ငါ့ကို ဘာပြောတယ်၊ နင် ငါ့ကို ဘာပြောတယ် ဆိုပြီး ပွစိပွစိနဲ့ တပည့်တော်ကို မရမက နှိုးပါရော ဘုရား။ တပည့်တော်လည်း အိပ်ချင်မူးတူးနဲ့ ဘာဖြစ်နေတာလဲ လို့ ပြန်ဟောက်လိုက်သေးတယ်။ တပည့်တော် ဟောက်လိုက်မှ ဆဲနေရာကနေ မျက်ရည်တွေ ဖြိုင်ဖြိုင်ကျပြီး ငိုပါလေရော။ ငါ ဘာပြောမိလို့လဲဟာ ဆိုပြီး အတင်းမေးယူရတယ် ဘုရား။ သူ ပြောပြမှ ကိုယ့်ဖာသာ ယောင်နေတာ ကိုယ်သိရတယ်ဘုရား။ တပည့်တော်က တောက်ခေါက်ပြီး ပြောသတဲ့ ဘုရား။ တောက် … တစ်နှစ်ကျော်တောင် ရှိသွားပြီ။ မြေကွက်ကလည်း မရသေးဘူး။ အခုတော့ မိန်းမတစ်ယောက်ပဲ အဖတ်တင်နေပါရော့လား” ဟူ၍။

တောမီးကြီးဖြစ်ရန် မီးမှုန်းမီးမွှားမှ စတင်ရသကဲ့သို့
ငရဲမီးဖြစ်ရန်လည်း ကိလေသာ အမှုန်အမွှားမှပင် စတင်ကြရ၏။
အကုသိုလ်ကို သေးသည်ငယ်သည်ဟူ၍လည်း မပေါ့ဆသင့်။

အဖက်တင်၍ ကျန်ခဲ့သည် (၁)

နေ့ခင်းနေ့လယ် ပူလွန်းအားကြီးသောကြောင့် အပူသက်သာအောင် တံခါးပေါက်များ ပိတ်ထားရာမှ တံခါးခေါက်သံကြား၍ ထ ဖွင့်လိုက်သည်။ တံခါးခေါက်သူက ဦးဇင်းတစ်ပါး။ အထဲသို့ ကြွဖို့ ဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။ ရဟန်းတို့၏ လောကဝတ်အရ ဝါအကြီးအငယ်သိအောင် စ မေးပြီး ပဋိသန္ဓာရစကားဖြင့် ဧည့်ခံနေရသည်။
နုပ် ။    ။ အရှင်ဘုရား၊ ဘယ်နှဝါရပါပြီလဲ ဘုရား။
ဧည့် ။    ။ တပည့်တော် တစ်ဝါပဲ ရပါသေးတယ်။
နုပ် ။    ။ မှန်ပါ။ အရှင်ဘုရား ဘယ်ကျောင်းကပါလဲ ဘုရား။
ဧည့် ။    ။ တပည့်တော် အောက်ကျောင်းကပါ။ ဆရာတော်ကို လျှောက်ပြီး ဒီမှာ သီတင်းသုံးမလို့ နေရာလာကြည့်တာ ဘုရား။
အောက်ကျောင်းဆိုသည်မှာ ဤကျောင်းနှင့် ၁၅ မိနစ်လောက် လျှောက်ရသော အကွာအဝေးမှာ တည်ရှိသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း။ လက်ရှိကျောင်းထိုင်ဆရာတော်၏ ဆရာသမားကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အောက်ကျောင်းဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ ထိုကျောင်းသည် တောင်အောက်တွင် ရှိ၍ စာရေးသူ နေထိုင်သော ကျောင်းမှာ တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့်တည်း။ အောက်ကျောင်း ဆရာတော်မှာ ကိုယ့်ဆရာသမားလည်း ဖြစ်သောကြောင့် ကြွလာသော ဧည့်သည် ဦးဇင်းအား အလိုက်သင့်ပင်
နုပ် ။    ။ ဆရာတော်ခွင့်ပြုရင်တော့ သီတင်းသုံးလို့ ရပါတယ်ဘုရား။ အရှင်ဘုရား ကျောင်းကို လေ့လာချင် လေ့လာဦးပေါ့။
ဧည့် ။    ။ မှန်ပါ။ တပည့်တော် လျှောက်ကြည့်လိုက်ပါဦးမယ် ဘုရား။
နုပ် ။    ။ ဟော ဟိုဘက်ကျောင်းမှာ ဆရာတော်တစ်ပါး ရှိတယ် ဘုရား။ သွား နှုတ်ဆက် ဂါရဝ ပြုလိုက်ပါဦး။
ဟု ညွှန်လိုက်သောကြောင့် ထိုဦးဇင်းမှာ ဆရာတော်ရှိရာသို့ ကြွသွားတော့သည်။
ဒီလိုနှင့် နောက်နှစ်ရက် ကြာတော့ ထိုဦးဇင်းလေး ပြောင်းလာခဲ့သည်။ သူနှင့် စာရေးသူမှာ အသက်အားဖြင့် မကွာလှသောကြောင့် မကြာခင်မှာပင် ရင်းနှီးခင်မင်၍ ပြောမနာဆိုမနာ သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်သွားကြလေသည်။ မိမိတို့ကျောင်းနှင့် အနီးကပ်ဆုံး ရှိနေသော ရွာမှာ ထန်းတပင်ရွာ ဖြစ်သည်။ နောက်မှ သိလိုက်ရသည်ကား ထိုဦးဇင်းသည် ထိုရွာသား ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့နာမည်ကား ဦးဉာဏိန္ဒ။ သူ့ကို လွယ်လွယ် ဦးဉာဏိန် ဟုပင် ခေါ်ကြသည်။

တစ်နေ့ စကားထိုင်ပြောကြရင်း သူ၏ ရဟန်းဝတ်ရသည့် အကြောင်းအရင်းကို မေးလိုက်မိသည်။ သူကတော့ ခပ်အေးအေးပင် ပြန်ဖြေသည်မှာ သူ့အဖိုးက မိန်းမပေးစားမည်ဟု ဆိုသောကြောင့် ဘုန်းကြီးဝတ်ခဲ့သည် ဟု။ သူ့အဖိုးကိုလည်း မငြင်းသာ။ မိန်းမလည်း မလိုချင်။ ထိုကြောင့် ပရိယာယ်ဖြင့် မိန်းမမယူခင် ဒုလ္လဘရဟန်းခံဦးမည်ဟု ပြော၍ ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရဟန်းဝတ်ပြီး များမကြာမီ သဒ္ဓါတရားဖြစ်၍ အပြီးတိုင် ဝတ်တော့မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ မော်လမြိုင် ဖားအောက်ရိပ်သာသို့ ထွက်သွားတော့သည်။ ယခု စာရေးသူနှင့် စတွေ့သောအချိန်သည် ဖားအောက်ရိပ်သာမှ ပြန်လာခါစ ဖြစ်သည်။ ဦးဉာဏိန်မှာ ငယ်စဉ်က အတန်းကျောင်း လေးတန်းအထိသာ နေဖူးသောကြောင့် ပါဠိစာများ ဖတ်ဖို့ သင်ဖို့ ခက်ခဲနေသည်။ ပရိတ်ကြီး (၁၁) သုတ်ပင် အလွတ်ရရန် သူ့အတွက် မလွယ်လှ။ သို့သော် ဝီရိယကြီးသူ ဖြစ်၍ နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း တစ်နေ့ လေးကြောင်းလောက်စီ အရ ကျက်မှတ်သောကြောင့် ပရိတ်ကြီး (၁၁) သုတ်ကို အာဂုံဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီ။ အခြေခံမကောင်းသည့်အပြင် ဉာဏ်လည်း နုံ့နှေးသောကြောင့် သာမာန်သူကဲ့သို့ ခရီးမတွင်လှ။ ပရိတ်ကြီး ရပြီးသောအခါ စာသင်တိုက်သွားမည်ဟု အားခဲပြီး သဒ္ဒါကြီး သုတ်စဉ်ကို ကြိုးစား၍ ကျက်မှတ်တော့သည်။ စာရေးသူမှာ သူ၏ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကို အင်မတန် လေးစားမိသည်။ ခရုငယ်ကဲ့သို့ တစ်ရွေ့ရွေ့ပင် ဖြစ်လင့်ကစား တစ်ရက်ကလေးမှ မခိုမကပ်။ တအိအိပင် ရှေ့သို့ ချီနေခဲ့၏။

စကားစပ်မိ၍ ဖားအောက်ရိပ်သာမှ ပြန်ခဲ့ရသော အကြောင်းအရင်းကို မေးမိရာ ကံကြမ္မာ၏ ကျီစားမှု၊ ကိလေသာ၏ ရိုက်ပုတ်မှုကို နားလည်သဘောပေါက်မိ၍ ဓမ္မသံဝေဂ ရလိုက်သည်။ ဦးဉာဏိန်သည် ဖားအောက်ရိပ်သာတွင် နောက်ထပ် ၂ နှစ် ၃ နှစ်အထိ နေဦးမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားသူ ဖြစ်သည်။ သမထ ဝိပဿနာ လုပ်ငန်းစဉ်များလည်း ထိုက်သင့်သလောက် အဆင်ပြေသောကြောင့်လည်း နေရတာ ပျော်သည်ဟု သူက ပြောသည်။ ထိုသော် အဆင်ပြေနေပါလျက် ဘာကြောင့် ပြန်လာရသနည်း။ ထိုအဖြေကို သူကပင် ဆက်ပြောသည်။ တစ်နေ့ ရိပ်သာရှိ သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းများ စု၍ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားဖူးသွားရန် စီစဉ်ကြသည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင် သူလည်း လိုက်ပါမည့်သူ တစ်ဦးအနေဖြင့် စာရင်းသွင်းလိုက်သည်။ ဘယ်နေ့ ဘယ်အချိန် ဘယ်နေရာမှာ စုရပ်အဖြစ် ကြိုစောင့်နေကြရန် အဖွဲ့မှ သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ထိုသွားမည့် နေ့ရက်တွင် ရိပ်သာမှ ငှားထားသော ပစ္စည်းပစ္စယများအပြင် အခန်းစသည်တို့ကိုပါ မနက်ခပ်စောစောကပင် ရိပ်သာအုပ်ချုပ်ရေး ရုံးခန်းသို့ ပြန်အပ်လိုက်သည်။ ထိုသို့ သပိတ်တစ်လုံး သင်္ကန်းသုံးထည်ဖြင့် ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား ဖူးရတော့မည် ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို ပိုက်လျက် စုရပ်သို့ အချိန်မီ အရောက်သွားခဲ့သည်။ သို့သော် မည်သူကပဲ လွဲသည်မသိ။ စုရပ်နေရာတွင် ကားလည်းမရှိ။ စောင့်သူလည်း မရှိ။ အသေအချာ စုံစမ်းကြည့်မှ ဘုရားဖူးသွားမည့်သူများအားလုံး လွန်ခဲ့သော နာရီဝက်ခန့်ကပင် ထွက်သွားခဲ့လေပြီ။ သူတစ်ယောက်တည်း မယောင်မလည် ကျန်ခဲ့၏။

သူ့ခမျာ ပြောရမည်လည်း ရှက်။ ရိပ်သာသို့ ပြန်ရမည်လည်း ရှက် နှင့် ဘာလုပ်ရမည်မသိ။ နောက်တော့ သူဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ရိပ်သာကို ကျောခိုင်းလျက် မော်လမြိုင်ဘူတာကြီး ရှိရာအရပ်သို့သာ ဦးတည်ပြီး လမ်းလျှောက်ထွက်လာခဲ့တော့သည်။ ပိုက်ဆံလည်း မကိုင်သောကြောင့် တစ်ပြားမှ မပါ။ ဘူတာရောက်လျှင် ဘာဆက်လုပ်မည်နည်း။ သူ မတွေးရဲသေး။ နေပြည်တော်အထိ လမ်းလျှောက်သွားဖို့ကလည်း မလွယ်။ ဒီတော့ ဘူတာကြီးသို့သာ ဦးတည်ခဲ့ရသည်။ ဘူတာကြီး လက်မှတ်ရုံနား ရောက်လာတော့ သူ့ခမျာ ဝေ့ဝေ့လည်နှင့်။ ရဟန်းဟူသည် ပစ္စည်းလေးပါးဒါယကာထံမှ လွဲ၍ အခြားသူဆိုလျှင် ဘာလိုချင် ညာလိုချင်ဆိုတာလည်း ပြောပိုင်ခွင့်မရှိ။ လိုချင်တာကတော့ မော်လမြိုင်-နေပြည်တော် ရထားလက်မှတ်တစ်စောင်။ ကာလပေါက်ဈေးအရ ဈေးမကြီးသော်လည်း လှူမည့်သူမရှိ၊ ပိုက်ဆံက မကိုင်။ သို့နှင့် ကြံရာမရ၊ အရဲစွန့်ရုံသာ ရှိတော့၏။ လက်ထဲတွင် ပိုင်ဆိုင်မှုပြစရာ သပိတ်တစ်လုံးနှင့် သင်္ကန်းတစ်ထည်။ လက်မှတ်ရုံနှစ်ရုံ ရှိရာ ရုံအမှတ် (၁) တွင် သူသူကိုယ်ကိုယ် ဝင်ရောက်တန်းစီလိုက်သည်။ ပင်ကိုယ်ကပင် အရှက်အကြောက်ကြီးသောသူဖြစ်သောကြောင့် ပို၍ ကိုယ်ချင်းစာမိသည်။ ခေတ်အခါက ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ် ငွေခင်း၍ လျှောက်ကြရသည် မဟုတ်လော။ သူ့အကြောင်းကို ပြောပြနေစဉ်မှာပင် အင်မတန် မျက်နှာငယ်နေမည့် သူ့ပုံစံကို မြင်ယောင်နေမိသည်။ တစ်လုံးသော သပိတ်ကို လွယ်လျက် တစ်ထည်တည်းသော သင်္ကန်းကို ပိုက်လျက်။

တန်းစီရင်းမှာပင် သူ့အလှည့် ရောက်လာတော့သည်။ လက်မှတ်စာရေးမှ ဘယ်ကို ကြွမလဲ ဘုရား ဟူသော အမေးကိုပင် နေပြည်တော်ဟု ဖြေရသည်မှာလည်း မရဲတရဲ။ ရဟန်းရက်ချုပ် ကတ်ပြားကို စာရေးအား ထိုးပေးလိုက်စဉ် စာရေးက “လေးထောင် ကျပါမယ်ဘုရား” ဟု ပြောပြီး ကတ်ပြားကို လှမ်းယူလေသည်။ “ဒကာကြီး” ဟု မပွင့်တပွင့် ခေါ်လိုက်သော စကားသံကြား၍ စာရေးကြီးက ခေါင်းမော့ကြည့်၏။ “ဦးဇင်းက ပိုက်ဆံမကိုင်တော့ ငွေလေးထောင်တော့ မရှိဘူး ဒကာကြီး။ လက်ထဲမှာတော့ သင်္ကန်းတစ်ထည်ရှိတယ်။” ဟု ပြောရင်း ထိုသင်္ကန်းကို စာရင်းကြီးအား ထိုးပေးလေတော့သည်။ “ဒီဘုန်းကြီး အလုပ်ရှုပ်ရတဲ့အထဲ” ဟု အတွေးရောက်သွား၍လား မသိ။ စိတ်ဆိုးမာန်ဆိုးဖြင့် “အရှင်ဘုရားသင်္ကန်းကို တပည့်တော်က ဘာလုပ်ရမှာလဲ” ဟု အော်ပြောပြီး ယူထားသော ကတ်ပြားကိုပါ ပြန်ထိုးပေးလိုက်သည်။ မျက်နှာပူလိုက်မည့် ဖြစ်ခြင်း။ ခေါင်းငိုက်စိုက်ချကာ စင်္ကြံပလက်ဖောင်းဘေးရှိ ခုံတန်းလျားပေါ်တွင် စိတ်ပျက်လက်ပျက် ထိုင်ချလိုက်တော့သည်။ ဘာတတ်နိုင်မည်နည်း။ ကားဂိတ်သွားလျှင်လည်း ထိုသို့နှင်နှင် အဟောက်ခံရနိုင်သေးသည်။ တစ်နည်းသာ ရှိတော့သည်။ လမ်းလျှောက်ပြန်ရုံသာ။ အပြည့်ဖြည့်လာသော ရေဗူးမှ ရေ အဝသောက်ပြီး ထိုင်ခုံပေါ်တွင် အားမွေးနေသည်။ နေပြည်တော်သို့ လမ်းလျှောက်ပဲ ပြန်တော့မည် ဟုလည်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးလေပြီ။

စိတ်ပျက်လက်ပျက်နှင့် တန်းလျားတွင် ထိုင်နေသည်မှာ ကြာလိုကြာမှန်းပင် သတိမထားမိတော့။ နာရီဝက်လောက် ကြာမည် ထင်သည်။ ထိုနာရီဝက်အတွင်း သူ့ကို အကဲခတ် သတိထားမိနေသူမှာ ရုံအမှတ် (၂) မှ စာရေးကြီးပင်။ လက်မှတ်ဝယ်သူများ ရှင်းသွားသောအခါ ထိုစာရေးကြီး အနားသို့ ချဉ်းကပ်လာသည်။ အနားရောက်သော် ကြမ်းပြင်ပေါ် ထိုင်ချလျက် ဦးချကန်တော့သည်။ ထိုနောက် လက်နှစ်ဘက် ကမ်းလျက် “နေပြည်တော်အသွား လက်မှတ်အတွက် တပည့်တော်ကို လှူခွင့်ပြုပါဘုရား” ဟု လျှောက်ထားပြီး ရထားလက်မှတ်ကို ဆက်ကပ်လေ၏။ ထိုအခါမှသာ ဦးဇင်းလေးမှာ တိတ်တခိုး ဟင်ချနိုင်ပြီး မျက်နှာလည်း ကြည်လင်လာတော့သည်။ သူ့အကြောင်း ပြောပြပြီး ခဏနားနေစဉ်မှာပင် စာရေးသူတွေ မေးစရာလေး ပေါ်လာသည်။ ၎င်းမှာ ဆွမ်းကိစ္စပင်။ သူ ဘူတာကို ခပ်စောစောရောက်သည်။ နေ့ဆွမ်းဘုဉ်းချိန်တွင် ရထားစီလျက်ပင်။ သူ ပြောပြသမျှ နားလည်ထားသည်မှာ သူ့လက်ထဲတွင် ရေဗူးတစ်ဗူးသာ ရှိသည်။ သပိတ်သည်လည်း ဗလာ။ စားစရာ မပါ။ ဆွမ်းကိစ္စ မည်သို့ စီစဉ်မည်နည်း။ အင်မတန် စိတ်ဝင်စားမိသည်။ သူ့ကို မေးကြည့်သောအခါ သူဖြေပုံမှာ အလွန် သတ္တိကောင်းလှသည်။ “တပည့်တော်က ရထားလက်မှတ်အတွက်ပဲ ပူတာပါ။ ဆွမ်းကိစ္စကို ခေါင်းထဲကို မထည့်ဘူး။ တစ်ရက်တလေ ဆွမ်းမစားရလို့ သေသွားမှာမှ မဟုတ်ဘဲ။ ရေဗူးကို ရေအပြည့်ထည့်ထားတယ်လေ။ ဗိုက်ဆာရင် ရေသောက်မှာပေါ့ဘုရား” တဲ့။ ကိုယ်သာဆိုရင် သူ့လောက် သတ္တိကောင်းနိုင်ပါ့မလားဟု တွေးမိရင်း သူ့ကို မချီးကျူးဘဲ မနေနိုင်။ သီလကို ရှေ့တန်းတင်ထားသော သူ၏ သတ္တိ၊ သီလ၏ တန်ခိုးကြောင့်ပင် လမ်းခရီး ရထားပေါ်တွင် ဆွမ်းကပ်မည့်သူနှင့် မကြောင့်ကြခဲ့ရပေ။

ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါး၏ အဆုံးအမကို သတိရမိ၏။

ကိုယ်က သတ္တိရှိရှိနဲ့ သီလကို စောင့်ထိန်းဖို့ပဲ လိုတာပါ။
လိုအပ်ရင် ကိုယ်ရဲ့ သီလက ပြန်စောင့်ရှောက်ပါလိမ့်မယ်။

ဟူ၍

(ဆက်ရန်)

ခွက် ခွက် ခွက်ဋီကာ

ငယ်ငယ်က သမိန်ပေါသွပ်တို့လို ကာတွန်းတွေ ဖတ်ရင် ခွက် ခွက် စာလုံးကို မြင်တာနဲ့ တစ်ဦးက တစ်ဦးကို ထိုးနေပြီလို့ လူတိုင်း သိကြတယ်။ ခွက် ဆိုတဲ့ မြည်သံက မျက်နှာကို လက်သီးလို့ ထိုးလိုက်ရင် မျက်နှာပြင်နဲ့ လက်သီးနဲ့ ထိလို့ မြည်တဲ့အသံကို ကိုးစားပြုခဲ့တယ်။ တုတ်နဲ့ ရိုက်ရင်လည်း ဒီအတိုင်းပေါ့။ ခွက် ဆိုတာနဲ့ တုတ်နဲ့ ဆော်ပလော်တီးခံလိုက်ရပြီလို့ နားလည်သွားကြတယ်။ ခွက် ဆိုတာ တခြားဘာအဓိပ္ပါယ်မှ မရောရှက်တဲ့ မြည်သံပေါ့။ နောက်ထပ် တစ်ခု။ ခွက် ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို လူတွေ ရင်းရင်းနှီးနှီး ရှိခဲ့ကြတယ်။ အရည်တစ်မျိုးမျိုး၊ အဖတ်တစ်မျိုးမျိုးကို ထည့်စရာ။ အိုးခွက်ပန်းကန်ပန်းကန်ခွက်ယောက် ရေခွက် စသဖြင့်ပေါ့။ လွယ်လွယ်ပြောရရင်တော့ ထည့်စရာပစ္စည်း။ ရွှေနဲ့ လုပ်ထားတော့ ရွှေခွက်၊ ကြေးနဲ့လုပ်ထားတော့ ကြေးခွက်၊ ကြွေနဲ့ လုပ်ထားတော့ ကြွေခွက်၊ အုန်းမှုတ်နဲ့ လုပ်တော့ အုန်းမှုတ်ခွက်၊ ရေထည့်သုံးတော့ ရေခွက်၊ အစာထည့်တော့ စားခွက်၊ စသည် စသည်။ ထည့်စရာကို ဘာကြောင့် ခွက်လို့ ခေါ်သလဲ ကောက်ချက်မချခင် ခွက်ရဲ့ မူလအဓိပ္ပါယ်ကို ကြည့်ကြည့်ရအောင်။ မြန်မာအဘိဓာန် စာမျက်နှာ (၇၁) မှာ ခွက် – နဝိ၊ မျက်နှာပြင် ချိုင့်ဝှမ်းသော။ န – ၁၊ ချိုင့်ဝှမ်းသောနေရာ။ ဒါကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ခွက် ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်မှာ ချိုင့်တယ် ဆိုတဲ့ အနက် ပါနေတယ်။ ဒါကြောင့် ချိုင့်ဝှမ်းနေသော ထည့်စရာကိုလည်း ခွက် လို့ ခေါ်ရသတဲ့။

ခွက်ပုန်းချသည်၊ ခွက်ပုန်းသောက်သည် ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရက အများမသိအောင် ခိုးလုပ်တဲ့ သဘော။ အရက်သမား ဝေါဟာရက ဆင်းသက်လာတာပေါ့။ ကိုယ်အရက်သောက်တာ သူများ မသိစေချင်တော့ ရေနွေးခရားအိုးထဲ ရေနွေးကြမ်း မထည့်ဘဲ အရက်ထည့်ထားတယ်။ အများရှေ့မှာတော့ ရေနွေးအိုး ငှဲ့ပြီး အိန္ဒြေရရ သောက်နေတာပေါ့။ အများက ရေနွေးကြမ်းလို့ ထင်တယ်။ တကယ်သောက်နေတာက အရက်။ အဲဒီလို လုပ်ရပ်ကို ခွက်ပုန်းချတယ်၊ ခွက်ပုန်းသောက်တယ် လို့ ခေါ်တယ်။ နောက်ပိုင်းတော့ သူများမသိအောင် ခိုးလုပ်ရင်ပဲ ခွက်ပုန်းချတယ်၊ ခွက်ပုန်းသမား၊ အဲ့သလို သုံးလာကြတော့တယ်။

ခွက်စောင်းခုတ်တယ် ဆိုတာကျတော့ ဘာခွက်လဲ စဉ်းစားကြည့်မိတယ်။ အတူတူနဲ့ အနူနူ၊ ဘဝတူချင်းကို ပြဿနာလာရှာတယ် ဆိုတဲ့ အနက်မျိုး။ ဒါက သူတောင်းစား ဝေါဟာရ။ သူတောင်းစားအချင်းချင်း လုရာကနေ ပြဿနာတက်တော့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပြန်ချစရာ လက်နက်က ကိုယ်တောင်းစားနေရတဲ့ ခွက်ပဲ ရှိတာကိုး။ ဒီတော့ သူတို့ချင်း သူတို့ ရန်ဖြစ်ရင် ခွက်စောင်းနဲ့ ခုတ်ကြတယ်၊ ခေါက်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် ခွက်စောင်းခုတ်တယ် ဆိုတာက သူတောင်းစားအချင်းချင်း ရန်ဖြစ်တာကို ခေါ်တာပါ။ နောက်ပိုင်းတော့ အကျင့်မကောင်းတဲ့ သူအချင်းချင်း ရန်ဖြစ်ရင် ပြဿနာတက်ရင် ခွက်စောင်းခုတ်တယ်လို့ သုံးလာကြတော့တယ်။ အဆင့်မရှိတဲ့သူ နိမ့်ကျတဲ့သူ သီလမရှိတဲ့သူ အချင်းချင်း ရန်ဖြစ်မှ သုံးနှုန်းတာပါ။ ဒီထက် ရင့်ရင့်သီးသီး ပြောချင်ရင်တော့ စားမာန်ခုတ်တယ်၊ စားခွက်လုတယ် စသဖြင့် ခွေးနဲ့ နှိုင်းပြောကြတယ်။ နောက်နောက်ပိုင်းတော့ သူတောင်းစားလို့ ဆဲချင်ရင် ခွက်ခုတ် လို့ ဆဲလာကြတယ်။ ဆံပင်တွေ ဖိုသီဖတ်သီ ကိုးယိုးကားယားနဲ့ ဆိုရင် ခွက်ခုတ်ကေလို့ သုံးကြတယ်။ သူတောင်းစားကေ ပေါ့။

ခွက်နေတဲ့အရာ ချိုင့်နေတဲ့အရာ မဟုတ်ပေမယ့် ခွက်နဲ့ သဏ္ဌာန်တူလို့ ခွက်နဲ့ ယှဉ်တွဲ သုံးတာလည်း ရှိသေးတယ်။ ဥပမာ ကြာခွက်။ ချိုင့်နေတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ကြာပွင့်ကနေ အသီးသီးလာတော့ ကြာသီးလို့ မခေါ်ဘဲ ခွက်နဲ့ တူတာကြောင့် ကြာခွက်လို့ သုံးတယ်။ နောက်တစ်ခုက အုတ်ခွက်ဘုရား။ ခွက်နဲ့ တူသလားဆိုတော့ မတူဘူး။ ထည့်လို့ရလောက်အောင် အလွန်ပဲ ချိုင့်နေသလား ဆိုတော့လည်း အဲ့သလောက်လည်း မချိုင့်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ရွှံ့ကို ချိုင့်ခွက်အောင် လုပ်ပြီး ဘုရားပုံ ဖော်ထားလို့ အုတ်ခွက်ဘုရားလို့ သုံးနှုန်းပြန်တယ်။

ခွက်နဲ့စတဲ့ ကြိယာဝိသေသနတချို့ရဲ့ မူလအရင်းအမြစ်ကို အခုထိ နားလည်လို့ မရဘူး။ ဥပမာ ခွက်ခွက်လန်။ အများဆုံး သုံးတာကတော့ ခွက်ခွက်လန်ရှုံးတယ် လို့ သုံးကြတယ်။ ခွက်ခွက်လန်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ အသုံးတော့ မတွေ့ဖူးဘူး။ ခွက်ခွက်လန်မှားတယ်ပဲ ရှိတယ်၊ ခွက်ခွက်လန်မှန်တယ်လို့ မရှိဘူး။ ခွက်ခွက်လန် ဆိုတာ အလွန်အကွျံ နဲ့ အနက်အတူတူပဲ။ ဒါပေမယ့် ခွက်ခွက်လန်ကို မကောင်းတဲ့ဘက်မှာပဲ သုံးတာ တွေ့ရတယ်။ ခွက်ခွက်လန် ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရမှာ ပါတဲ့ ခွက်ရဲ့ ဆိုလိုရင်းက ဘာဖြစ်မလဲ။ ကျနော် မသိတာ အမှန်ပဲ။ နောက်ထပ် မသိတဲ့ တစ်လုံးက ခွက်ထိုးခွက်လန်။ သူလည်းပဲ အဓိပ္ပါယ်က ခွက်ခွက်လန်နဲ့ မကွာလှဘူး။ အလွန်အမင်း၊ အလွန်အကွျံလို့ အနက်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ခွက်ထိုးခွက်လန် ရှုံးတယ်လို့ အသုံးမရှိဘူး။ ခွက်ထိုးခွက်လန် ရယ်တယ် လို့ပဲ သုံးကြတယ်။ ခွက်ထိုး နဲ့ ခွက်လန်၊ နှစ်လုံး ခွဲကြည့်ရင် ခွက်ဆိုတာ ရေခွက်လို ဟာမျိုးကို ဆိုမလား။ တစ်လုံးက ထိုးတယ်၊ ထိုးလိုက်တော့ လန်တယ်။ အားရပါးရ ရယ်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ယိုင်ထိုးပြီး လဲကျမတက် ရယ်ရင် ခွက်ထိုးခွက်လန်ရယ်တယ် လို့ သုံးကြတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ပါတဲ့ ခွက် ဆိုတာ ထည့်စရာကို ဆိုလိုသလား။ စဉ်းစားစရာပါပဲ။

ဒီနှစ်ပေါင်း ငါးဆယ်ကျော်လောက် အတွင်းမှာမှ ခေတ်စားလာတဲ့ ဝေါဟာရတစ်ခုက ခွက်ထိုးခွက်လန်တရား တဲ့။ ဘာဖြစ်မယ် ထင်လဲ။ ဘယ်သူ့ကိုမှ စော်ကားလိုစိတ်နဲ့ ရေးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သမိုင်းမှတ်တမ်းတစ်ခုအနေနဲ့ လူတွေ သုံးတဲ့ ဝေါဟာရကို စာရေးမှတ်သားတဲ့ သဘောပါ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဝိပဿနာ သမိုင်းမှာ အင်မတန်နှိုင်းယှဉ်ဖို့ခက်အောင် ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါး။ အခုလက်ရှိအထိပဲ သူ့ရဲ့ နည်းနာနိဿယနဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးမက၊ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို ဖြန့်ဖြူးနေတဲ့ ဝိပဿနာဆရာတော်ကြီးပါ။ အဲ့ဒီ ဆရာတော်ကြီးရဲ့ တရားကို မလိုသူတချို့က ခွက်ထိုးခွက်လန်တရား လို့ ကွယ်ရာမှာ ကင်ပွန်းတပ်ကြသတဲ့။ မြင်လောက်ပြီလားမသိ။ ဆရာတော်ကြီးရဲ့ တပည့်သားမြေးတွေက တရားဟောတဲ့အခါမှ ခွက်တွေကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြတယ်။ တရားဟောပလ္လင်ရဲ့ ရှေ့မှာ ခွက်တွေ မှောက်ထားတယ်။ ခွက်တွေကို တစ်လုံးချင်းစီ လက်ညိုးထိုး (သို့) တုတ်နဲ့ ထိုး ပြပြီး ဒါကို ရုပ်လို့မှတ်၊ ဒါကို သညာလို့ မှတ်၊ စသဖြင့်ပေါ့။ နောက်ပြီး ခွက်ကလေး လှန်လှန်ပြပြီး ဒါက ဘာတဲ့ ဒါက ဘာတဲ့၊ စသဖြင့် ပြောတော့ မလိုသူတချို့က ဆရာတော်ကြီးရဲ့ တရားကို ခွက်ထိုးခွက်လန်တရားတဲ့။ မှတ်ကရော။ ဟုတ်တယ်ဗျ။ မိုးကုတ်တရားပါတဲ့။

ချိုင့်နေတဲ့အရာတွေကို ခွက်လို့ အသုံးပြုတာထက် မခွက်ဘဲ မချိုင့်ဘဲနဲ့ ခွက်နဲ့ တွဲသုံးတဲ့ ဝေါဟာရကလည်း ရှိသေးရဲ့။ မျက်ခွက် တဲ့။ ဟုတ်တယ်၊ မျက်နှာကို ခပ်ရင့်ရင့် ပြောတော့ မျက်ခွက်လို့ ပြောတယ်။ မျက်ခွက်ကိုက ရှစ်ခေါက်ချိုးနဲ့ …. စသဖြင့်ပေါ့။ ရင့်ရင့်သီးသီး ပြောတာ။ အဲ့ဒီမှာ ထူးဆန်းတာက မချိုင့်တဲ့အပြင် ခုံးတောင် နေသေး။ ဘာလို့လား ခွက်နဲ့ တွဲသုံးကြသလဲ နားမလည်ဘူး။ ရှိစေတော့။ နောက်ပိုင်းနောက်ပိုင်း လူတွေက စကားပြောတာ ရင့်သတဲ့ ရင့်လာတော့ မျက် ဆိုတဲ့ စာလုံးတောင် မပါတော့ဘူး။ အခွက်ကိုက အချိုးမပြေဘူး ဆိုတဲ့ အသုံးမျိုးတွေ။ မျက်ခွက်ကနေ “မျက်” ပြုတ်ပြီး ခွက်ပဲ ကျန်တယ်။ အခွက်လာမပြောင်နဲ့နော် ဆိုတဲ့ စကားရပ်မှာလည်း အခွက် ဆိုတာ မျက်နှာကို ကိုယ်စားပြုလာတယ်။ နောက်တော့ ပိုပြီး ရင့်ရင့်သီးသီးနဲ့ စောက် ပါ ထည့်သုံးလာတယ်။ စောက်ခွက် တဲ့။ ကျောက်ပေါက်ရာ မျက်နှာနဲ့ သူကို ကျောက်ပေါက်ခွက် စဖြင့် သုံးလာတယ်။ ခေတ်တွေ ပြောင်းလာတာနဲ့ အမျှ ခွက် ဆိုတာ ထည့်စရာတင် မကတော့ဘဲ မျက်နှာ ကိုပါ ကိုယ်စားပြုလာတယ်။

လူငယ်တွေ သုံးနေကြတာ ရှိသေးတယ်။ ငါ့လာပြီး ခွက်မကျနဲ့ ဆိုတာလို။ ဒီမှာ ခွက်က ဘယ်က ဆင်းသက်လာမှန်း မသိပေမယ့် ခွက်မကျနဲ့ ဆိုတာက အချောင်မနှိုက်နဲ့။ ဖျံမကျနဲ့ ဆိုတဲ့ သဘောလို့ ယူဆတယ်။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ဆွေးနွေးကြည့်ချင်တာက ဖဲခွက်စား (ပဲခွက်စား ?) ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရပါ။ ရှေးခေတ်က အနုပညာသည်တွေကို ဖဲခွက်စား (ပဲခွက်စား ?) ဟု ခေါ်ကြတယ်။ ဟိုးရှေးရှေးက ပဒေသရာဇ်စနစ် လက်ထက်က အနုပညာသည် (အထူးသဖြင့် သဘင်ပညာသည်) တွေကို နှိမ်ခဲ့ကြတယ်။ တချို့ခေတ်တွေမှာ သူတောင်းစားသာသာ ဆက်ဆံကြတာလည်း ရှိတယ်။ အနုပညာကြေးကို သူတောင်းစားပေး ပေးခဲ့ကြတော့ ပဲစေ့ (ပိုက်ဆံ) တွေပဲ ပြည့်နေတဲ့ ခွက်နဲ့ လုပ်စား (နေထိုင်စားသောက်) ကြရလို့ ပဲခွက်စားလို့ ခေါ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်မယ်။ နာမည်ကျော် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး ဖြစ်တဲ့ အတွေ့ ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကားမှာ သဘင်သည်တွေကို လူတွေက အထင်သေးကြောင်း လှစ်ပြထားတယ်။ ဖဲခွက်စား ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရထက် ပဲခွက်စား ဆိုတာကို ပိုသဘောကျမိတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုချိန်ထိ ဘယ်စာလုံး မှန်သလဲ၊ အရင်းအမြစ်ကဘာလဲ၊ အထောက်အထား ရှာမတွေ့ပါဘူး။ ကျနော် ဖတ်မှတ်ရသလောက် မတွေ့သေးတာပါ။ ထူးအိမ်သင်ရဲ့ သီချင်းတစ်ပုဒ်ထဲမှာလည်း ပါပါတယ်။ ပဲခွက်စား အကြောင်း။

နိဂုံးချုပ် ပြောရရင် မြန်မာစာမှာ ခွက် ဆိုတာ ချိုင်းဝှမ်းသော ထည့်စရာ၊ မျက်နှာ (ဘန်း) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်တွေ အပြင် ကျနော် မပြောဘဲ ချန်ထားခဲ့တာက အလေးချိန်နဲ့ ပမာဏကို ပြတဲ့ အနက်လည်း ရှိပါသေးတယ်။ အလေးချိန်ကို ပြရင် တစ်ခွက် ဆိုတာ တစ်ပိဿာ နဲ့ ညီမျှပါတယ်။ ပမာဏနဲ့ ပြမယ်ဆိုရင်တော့ တစ်ခွက် ဆိုတာ ပြည်ဝက်၊ နို့ဆီဗူး (၄) လုံးနဲ့ ညီမျှပါတယ်။ နှစ်ခွက်ကို တစ်ပြည်ပေါ့။ ချိန်ဝန် (အလေးချိန်) နဲ့ ချင့်ဝန် (ပမာဏ) လို့ သုံးပါတယ်။ ခေတ်တွေ ပြောင်းလာတာနဲ့ အမျှ စကားလုံးတွေရဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ်နဲ့ သက်ရောက်မှု နယ်ပယ်ကလည်း ကျယ်ပြန့်လာတော့တာပါပဲ။ အထက်မှာ တင်ပြခဲ့သလို မျက်ခွက် ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရမှာ မျက် ဆိုတာ ပျောက်ပြီး ခွက် တစ်လုံးတည်းနဲ့ မျက်နှာကို ကိုယ်စားပြုလာတာမျိုးပေါ့။ စာလုံးအရင်းအမြစ် အဘိဓာန်အတွက် ကုန်ကြမ်းရလိုရငြား ရေးသား ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

လူ့စရိုက်နှင့် စိတ်နေသဘောထား (၁)

လူဆိုးတစ်ယောက်ဟာ လူကောင်းဖြစ်လာဖို့ ခက်သလောက်၊ အချိန်ပေးရသလောက်
လူကောင်းတစ်ယောက်ဟာ လူဆိုးဖြစ်သွားဖို့ မခက်ဘူး၊ အချိန်ပေးစရာ မလိုပါဘူး။

အဲသလိုပဲ …
လူကောင်းတစ်ယောက်ဟာ မဟုတ်တာ လုပ်ရင် ယုံဖို့ တော်တော်ကြီး ခက်သလို
လူဆိုးတစ်ယောက်ဟာ ဟုတ်တာတွေ လုပ်နေရင် လက်ခံပေးဖို့ တော်တော်ကြီး ခက်နေကြတယ်။
ကျနော် လူငယ်လေးတစ်ယောက် အကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ အခုဆို သူက အသက် (၂၀) ကျော်လောက် ရှိရောပေါ့။ သူ့အကြောင်း ဆိုတာက သူ့ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ရဲ့ အဖြစ်အပျက် မဟုတ်ပါဘူး။ သူ စကား မပီကလာ ပီကလာ ပြောတတ်တဲ့ အရွယ်က အကြောင်းပါ။ အဲဒီ အရွယ်ဟာ ဘဝမှာ အရိုးရှင်းဆုံးနဲ့ အရိုးသားဆုံးပဲလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ထူးဆန်းတာကလေ၊ သူ့မှာ အဲဒီ အရွယ်က မရိုးသားဆုံး အပြုအမူတစ်ခုကို သူ လုပ်တတ်နေတယ်။ ဘယ်သူကမှလည်း သင်မပေးရဘဲ အတုယူတာလဲ မဟုတ်ဘဲ သူ အဲဒါကို လုပ်တတ်နေတယ်။ သူရဲ့ မိဘတွေက ကျိကျိတက် ချမ်းသာတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဝယ်တာတောင် Supermarket ကြီးတွေမှာပဲ ဝယ်တယ်။ ငယ်ငယ်က သူဟာ စူပါမားကတ်တွေ သွားရင် အမြဲ ပါပါတယ်။ အစပိုင်းကတော့ သတိမထားမိကြဘူးပေါ့။ ကံဆိုးချင်တော့ (ကံကောင်းတယ်လို့လည်း ယူလို့ရပါတယ်) တစ်ခေါက်မှာ စူပါမားကတ် ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က သတိထားမိသွားတယ်။ ဒါကြောင့် ငွေရှင်းကောင်တာက ဝန်ထမ်းကို သတင်းပို့ထားတယ်။ ဟိုရောက်တော့ ကလေးကို သေသေချာချာ စစ်ကြည့်လိုက်တော့ ခဲဖျက်လေးသုံးတုံး ကလေးရဲ့ အိတ်ကပ်ထဲမှာ တွေ့ရတယ်။ အမေလုပ်တဲ့သူက စိတ်တိုလိုက်တာ မပြောနဲ့တော့။ ရှက်လည်း တအား ရှက်သွားတာကိုး။ သူတို့မှာ သုံးမကုန် ဖြုန်းမကုန် ရှိပါလျက် သူခိုးလို့ စွပ်စွဲခံရတဲ့ အကြည့်တွေကို အမေလုပ်သူက ဘယ်ရင်ဆိုင်နိုင်ပါ့မလဲ။ ကလေးကို ဆူရအောင် ဆဲရအောင်ကလည်း ၃ နှစ်တောင် မပြည့်တတ်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် အရှက်ပြေတော့ ကလေးကို ဟောက်တာပေါ့။ ကလေးက ဘယ်သိမလဲ၊ အမေကဟောက်တော့ အားရပါးရ ငိုသတဲ့။ နောက်တော့ အမေက စိတ်ဖြေလိုက်ပါတယ်။ ကလေးက ဘာသိမှာလဲ၊ လှလို့ ယူလာတာဖြစ်မယ်၊ ခိုးလိုစိတ် ဘယ်ရှိပါ့မလဲ ဆိုပြီး ဝန်ထမ်းတွေကို အားနာကြောင်း ပြောပြီး ပြန်လာရတာပေါ့။ အဲဒီ စူပါမားကတ်ကလည်း အမြဲတမ်း ဝယ်ဖြစ်နေတဲ့ ဆိုင်ဆိုတော့လည်း ဝန်းထမ်းတွေနဲ့လည်း မျက်မှန်းတန်းမိ ရှိနေတော့ အသာတကြည်ပဲ ကိစ္စပြီးသွားတယ်။
လူတွေ လူတွေမှာ မွေးကတည်းက ပါလာကြတဲ့ (သင်စရာ မလိုတဲ့) စရိုက်သဘာဝလေးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကိုပဲ ဗီဇစရိုက်လို့ ခေါ်ကြတယ်။ အဲဒီကနေ နည်းနည်းလေး သိတတ်လာတော့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို စပြီး လေ့လာတတ်လာတယ်။ မှတ်သားတတ်လာတယ်။ သင်ယူတတ်လာတယ်။ အဲဒီတော့ ဗီဇစရိုက်ကနေ နောက်ထပ် သင်ယူထားတဲ့ စရိုက် လက္ခဏာတွေ ထပ်တိုးလာတယ်။ လူအများစုဟာ ဗီဇစရိုက်အရ ဆိုးခဲပါတယ်။ လူကောင်း သူကောင်းလေးတွေပဲ များတယ်။ မွေးရာပါပေါ့လေ။ ကောင်းတယ်ဆိုတဲ့အနေမှာ ကလေးဆိုး ဆိုးတတ်တဲ့ စရိုက်လက္ခဏာတွေ တော်တော်များများ တွေ့ရပေမယ့် တစ်ဖက်သားကို ဒုက္ခရောက်သွားအောင် လုပ်ချင်တဲ့ စရိုက်မျိုး မရှိတာကို အဓိက ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာ တိရစ္ဆာန်တွေကို သတ်ချင်တဲ့ စရိုက်၊ ခိုးဆိုးချင်တဲ့ စရိုက်တွေဟာ သင်ယူမှုကြောင့် အလိုက်သင့်ပြောင်းလဲလာတဲ့ စရိုက်တွေ ဖြစ်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ ဒါဆို ခိုးဆိုးချင်တဲ့ စရိုက်တွေက လူတိုင်းမှာ မွေးကတည်းက ပါမလာတော့ဘူးလားဆိုတော့ အဲလိုလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ငယ်ငယ်ကတည်းက မသိတတ်တဲ့ အရွယ်ကတည်းက ခိုးချင်တဲ့၊ ခိုးတတ်တဲ့ သူတချို့ (တော်တော်ကို ရှားပါးတဲ့ တချို့ပါ) လည်း ရှိနေတတ်ပါတယ်။ အထက်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ ကလေးက ဥပမာပေါ့။ သူ့ မိဘတွေက အင်မတန်မှ ချမ်းသာတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ ကလေးရဲ့ ဉာဉ်က တစ်ခုခုဆို လူမသိအောင် ယူချင်တဲ့ စရိုက်ကလေး ရှိနေတယ်။
စောန ကလေးအကြောင်း ဆက်ပြောကြတာပေါ့။ အဲဒီလိုနဲ့ စူပါမားကတ်မှာ ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မိပြန်တယ်။ ဒီတော့ အမေလုပ်တဲ့သူက အတော်လေး အရှက်ကွဲနေပြီ။ နောက်ပိုင်း “သားလိုချင်တာ မာမီ့ကိုပြော၊ မာမီ မတတ်နိုင်တာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး။ ဝယ်ပေးမှာပေါ့ သားရယ်” လို့ ချော့မော့ ပြောထားလည်း နှစ်ကြိမ်ကနေ သုံးကြိမ်၊ သုံးကြိမ်ကနေ လေးကြိမ်၊ အဲဒီလိုပဲ ခဏခဏ ခိုးလာတာ တွေ့နေရတယ်။ “ယူထားတဲ့ ပစ္စည်းဆိုတာ ဒီခြင်းထဲ ထည့်ရတယ်၊ ဒါမှ မာမီက ပိုက်ဆံရှင်းလို့ ရမှာပေါ့” လို့ ရှင်းပြလည်း သူလိုချင်တဲ့ ပစ္စည်းတော်တော်များ ခြင်းထဲ ထည့်ပေမယ့် ခဲဖျက် မြင်ရင်တော့ သူ့အိတ်ထဲပဲ ထည့်တယ်။ နောက်တော့လည်း ဝန်းထမ်းတွေက သူ့အမေကို အားနာလာတာလည်း ပါမှာပေါ့လေ။ နောက်ပြီး ကလေးက ၄ နှစ်သားလောက်၊ မရှိလို့ ခိုးတာလည်း မဟုတ်တော့ မငြိုငြင်ရက်ဘူးပဲ ဆိုပါတော့။ နောက်တော့ သူတို့ သားအမိ လာပြီဆိုရင် ဝန်းထမ်းတစ်ယောက်က ကလေးကို လက်ဆွဲပြီး ကလေးထိန်းသလိုနဲ့ အနောက်က တစ်ကောက်ကောက် လိုက်နေတယ်။ ကလေးကို သူ ယူချင်ရာယူပါစေ၊ ဘာမှ မပြောဘူးဆိုပြီး ပစ်ထားတယ်။ အသာလေးပဲ ကြည့်နေလိုက်တယ်။ ငွေရှင်းကောင်တာရောက်မှ အဲဒီဝန်ထမ်းက ဘာတွေ ဘာတွေ ယူထားပါတယ်လို့ ကလေးအမေကိုလည်း ပြောတယ်၊ ငွေကိုင်စာရေးကိုလည်း ပြောတယ်။ ဟိုဝန်ထမ်းက ဘာပြောပြော သူ့သားကို ထုတ်ပြခိုင်းမနေတော့ဘူး။ သူ့အမေက ပိုက်ဆံတစ်ခါတည်း ထည့်ရှင်းပေးလိုက်တာပါပဲလေ။ ဒီတော့ ဘယ်သူ့ ဘယ်သူမှ မျက်နှာပူစရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့။
အဲဒီကလေးက ပစ္စည်းယူရင် ပိုက်ဆံရှင်းရမယ် ဆိုတာ မသိလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ သူ သိတယ်။ အဲဒီ ပစ္စည်းရဲ့ တန်ဖိုးကို မရှင်းနိုင်လို့လည်း မဟုတ်ပြန်ဘူး။ သူ့ အမေက အတော်လေး ချမ်းသာတယ်။ အမေ မသိအောင်၊ အမေ ဝယ်မပေးလို့ ခိုးလုပ်ရတယ်လို့ ပြောရအောင်လည်း အမေက သားကို တအားချစ်တော့ ဘာယူယူ ဝယ်ပေးမယ်လို့ ပြောထားပြီးသား။ နောက်ပြီး သူ ယူတဲ့ ပစ္စည်းရဲ့ တန်ဖိုးကလည်း ဘာမှ ရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ အထူးဆန်းဆုံးက သူ ခိုးရင် ခဲဖျက်ပဲ ခိုးတယ်။ တစ်ခါရောက်ရင် တစ်ခါခိုးတယ်။ နေ့တိုင်းရောက်ရင် နေ့တိုင်း ခိုးတယ်။ သူတို့အိမ်မှာ သူ့အမေ ပိုက်ဆံရှင်းလိုက်ရတဲ့ ခဲဖျက်တွေကို မနည်းဘူး။ အိမ်ရောက်တော့လည်း ကလေးက ခဲဖျက်ကို ဒီအတိုင်း ပစ်ထားလိုက်တာပဲ။ တန်ဖိုးထားလို့ရယ်လည်း မဟုတ်ပြန်ဘူး။ ဒါ အင်မတန်မှ ထူးဆန်းတဲ့ တွေ့ရခဲတဲ့ ဗီဇစရိုက်လေး တစ်ခုပါ။ ဝေဒကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်းအလို ပြောရရင် စောရနက္ခတ်နဲ့ ယှဉ်မွေးတယ်လို့ ပြောရမယ် ထင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ခက်တာက သူ ခဲဖျက်ပဲ ခိုးဖို့ စိတ်ဝင်စားတယ်။ အဲ … အဲဒီနောက်တော့ ကျနော် သူနဲ့ အဆက်အသွယ် နည်းနည်း ပြတ်သွားပြီး အဲဒီ ကလေး (၁၄) နှစ်သားလောက်ရောက်မှ ပြန်တွေ့လို့ သူ့မိဘတွေကို မေးကြည့်မိတယ်။ သူ အရင်လို ခိုးသေးသလားပေါ့။ ထူးဆန်းတာက အခု အဲဒီကလေးမှာ သူ့ မူလဗီဇစရိုက် မရှိတော့ဘူးဆိုတာ သိလိုက်ရတယ်။
တချို့ စရိုက်တွေဟာ မွေးရာပါ ပါလာတာ ဆိုပေမယ့် တစ်နေ့ပြီးတစ်နေ့ သင်ယူရင်း မှတ်သားရင်းရဲ့ သူရဲ့ မှတ်ဉာဏ်ထဲမှာ (သို့) အသိတရား ဒိုင်ယာရီထဲမှာ ကောင်းတဲ့အပြုအမူနဲ့ မကောင်းတဲ့အပြုအမူ ဆိုတာတွေကို သူ ခွဲခြားသက်မှတ်နိုင်လာတယ်။ အဲဒီ အပြုအမူတွေထဲကမှ ဘယ်ဟာတွေကိုတော့ ထုတ်သုံးသင့်တယ်၊ ဘယ်ဟာတွေကိုတော့ အသုံးမချသင့်ဘူး ဆိုတာလည်း အလိုအလျောက် သက်မှတ်နိုင်လာတယ်။ ဒီတော့ သူရဲ့ ပင်ကိုစရိုက်တွေဟာ တချို့တွေ ပိုအားကောင်းသထက် ကောင်းလာပြီး တချို့ မှေးမှိန်သထက် မှေးမှိန်သွားကြတယ်။ စောန ကလေးကလည်း ခိုးတယ်ဆိုတဲ့ သူရဲ့ ဗီဇစရိုက်ဟာ မကောင်းဘူး၊ ရှက်စရာကောင်းတဲ့အလုပ်၊ ရှောင်ရမယ့် အလုပ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်သွားပုံ ရတယ်။ သဘောက ဂုဏ်နဲ့ ဒြပ်နဲ့ မဟပ်ဘူးပေါ့။ ဘယ်နှယ့် သူဌေးသားက ခဲဖျက်ခိုးရတယ်လို့ ဆိုတဲ့ စကားမျိုးတွေ သူ အပြောမခံနိုင်တော့ တဖြည်းဖြည်း ပြုပြင်လာပုံ ရပါတယ်။ အသိတရားကလည်း ပိုပိုပြီး ရှိလာတာကိုး။ အဲဒီလို မကောင်းတဲ့ စရိုက်တွေကို ကောင်းတဲ့ စရိုက်တွေနဲ့ အစားထိုးသွားနိုင်တဲ့ သူတွေဟာ ကြာလာလေ တန်ဖိုးရှိလာလေပဲ။ Grow Old နဲ့ အတူ Grown Up ဖြစ်တဲ့ လူမျိုးတွေပေါ့။ ရင့်ရော်မှုနဲ့အတူ ရင့်ကျက်မှု ပါလာတဲ့ သဘောပါ။ ဒါက မကောင်းတဲ့ ဗီဇစရိုက်ကနေ ကောင်းတဲ့ကိုယ်ကျင့်စရိုက်ကို ပြောင်းလဲပြုပြင်ယူတဲ့ ဥပမာတစ်ခုပေါ့။ ဒါဟာ အင်မတန်မှ ရှားတဲ့ ဥပမာပါပဲ။
ဖြူစင်တဲ့စိတ်အခံ၊ ဗီဇစရိုက်နဲ့ မွေးဖွားလာရပေမယ့် ကြီးလာမှ ခိုးဆိုးသောင်းကျန်းနေတဲ့ လူငယ်တွေ လူကြီးတွေကလည်း အများကြီးပါ။ ဒါကလည်း ဘဝခရီးမှာ တစ်နေ့တစ်နေ့ သင်ယူရင်း မှတ်သားရင်းနဲ့ အလိုက်သင့် ပြောင်းလာရတဲ့ စရိုက်တွေကြောင့်ပဲလို့ ပြောရမယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်လို့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်အကြောင်း ပြောပြချင်တယ်။ အဲဒီ သူငယ်ချင်းဟာ ဟိုးငယ်ငယ်က အင်မတန်မှ ရိုးသားပြီး အေးဆေး သဘောကောင်းလွန်းလို့ မိဘတွေက “ငါ့သားတော့ ဒီအတိုင်းဆို ရောင်းစားခံရတော့မှာပဲ” လို့ စိတ်ပူပင်ရတဲ့ အဆင့်မှာပါ။ သူငယ်ချင်းတွေ အနိုင်ကျင့်လည်း အေးဆေးပဲ။ တစ်ခါတလေ မိဘတွေကတောင် ဘေးကနေပြီး မခံချင်လောက်အောင်ကို စနေကြပေမယ့် သူကတော့ အေးဆေးပဲ။ ဒါနဲ့ မိဘတွေက စဉ်းစားတယ်။ ဒီကောင်က ကြောက်လို့ ပြန်မချတာလား မသိဘူးပေါ့။ ဒါနဲ့ပဲ သူ့ကို ကရာတေးသင်တန်း ပို့ပေးလိုက်ကြတယ်။ ဒါနဲ့ အဲဒီသူငယ်ချင်းက (၁၃) နှစ်သားလောက်နဲ့ကို ကရာတေး ခါးပတ်နက် ဖြစ်နေပြီ။ သင်တန်းမှာဆို Demonstrator သရုပ်ပြတဲ့သူအနေနဲ့ သူက လုပ်ပေးရတယ်။ သူက ခါးပတ်နက်ဆိုတော့လည်း အရင် အနိုင်ကျင့်နေတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေကတော့ သူ့ကို ကြောက်နေရပြီ။ အဲ … အဲဒီမှာ ထူးခြားလာတာက သူရဲ့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာတဲ့ စရိုက်ပဲ။
သည်းခံစရာ မလိုပါဘူးလို့ပဲ တွေးလာလို့လား၊ ပညာတော့ ပေးဦးမှပဲလို့ ခံယူထားလို့လား မသိဘူး။ နဂို ပျော့ပျောင်းတဲ့ သူရဲ့ ဆက်ဆံမှုဟာ နည်းနည်း ဘောက်ဆတ်ဆတ် ဖြစ်လာတယ်။ တစ်ခွန်းနှစ်ခွန်းလောက် စကားများတာနဲ့ ထထိုးတော့တာပဲ။ အရင်လို စိတ်မရှည်တော့ဘူး။ သည်းမခံတော့ဘူး။ အင်မတန်မှ ကြောက်စရာကောင်းတာ တစ်ခုက ရန်ဖြစ်ပြီ ဆိုရင်လည်း သွေးမထွက်မချင်း မရပ်တော့ဘူး။ ကိုယ်က သွေးထွက်ရင်ထွက်၊ တစ်ဖက်လူက သွေးထွက်သံယို ဖြစ်ရင် ဖြစ်ပဲ။ အဲလိုမှ မဟုတ်ရင် အဲဒီ ရန်ပွဲက မပြီးတော့ဘူး။ တဗျောင်းဗျောင်းနဲ့ ချနေတော့တာပဲ။ ငယ်ဗီဇစရိုက်ကနေ ပြောင်းလာလိုက်တာ ဘယ်လောက် ကြောက်စရာ ကောင်းလဲနော်။ အင်မတန်မှ ခင်ခဲ့တဲ့ သူငယ်ချင်းတွေဆိုတော့ သူ့ကို ပြောပြပါတယ်။ အဲဒီလိုကြီး ဖြစ်နေတာ မကောင်းဘူးဆိုတာ သူ့ကို ထောက်ပြတယ်။ သူကလည်း လက်ခံတယ်၊ သဘောတူတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ခုခုဆို သူစိတ်တိုလာရင် စိတ်ကို လွှတ်လိုက်တာနဲ့၊ စိတ် လွတ်သွားတာနဲ့ သွားတော့တာပဲတဲ့။ တစ်ခါကဆို တစ်ဖက်သူရဲ့ ခေါင်းကို ဓါးနဲ့ ခုတ်ထည့်လိုက်တာ ဟိုလူက လက်နဲ့ လှမ်းခံလိုက်လို့ တော်သေးတာပေါ့။ တော်သေးတာပေါ့လို့ ဆိုပေမယ့် လက်တော့ ဟက်တက်ကွဲသွားတယ်။ အဲဒီလို သွေးတွေ ဖြန်းခနဲ မြင်ရမှ သူ့စိတ်မိုက်က နေသာထိုင်သာ ရှိသွားပြီး အာသာပြေသွားပုံရတယ်။ ဖြစ်ပြီးရင်လည်း သူက စပြီး တောင်းပန်တာ များပါတယ်။ သူ စိတ်ကို မထိန်းနိုင်လို့ ဖြစ်ရပါတယ်ပေါ့။ တစ်ခေါက်ကဆိုရင် သူ့အမေနဲ့ စကားများကြတယ်။ သူ့ရင်ထဲမှာ ဒေါသ ဒီဂရီက တဖြည်းဖြည်း တက်လာတယ်။ ဒါကို သူ သိနေတယ်။ သူစိတ်တအား တိုနေပေမယ့် သူ့အသိစိတ်မှာ ငါ့အမေ၊ လုပ်လို့မဖြစ်ဘူး ဆိုတာကလည်း တရစပ် သတိပေးနေတယ်။ နောက်ဆုံး သူ့စိတ်ကို တော်တော်ကြီး ထိန်းဖို့ မလွယ်တော့ဘူးဆိုတာ သိလိုက်တော့ သူ တစ်ခုခု လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ရတော့မယ်။ သူစိတ်တိုနေပေမယ့် တစ်ဖက်သူက သူ့ကျေးဇူးရှင် မွေးမိခင် ဆိုတာ သိနေတယ်။ သူ့စိတ်ကို လွှတ်လိုက်ရင် မကျိုးမကန်းတောင် အကွဲအပြဲတော့ ဖြစ်မှာ သေချာတယ်။ ဒီစိတ်ကြီး ပြေသွားအောင်တော့ သူ တစ်ခုခု လုပ်မှ ဖြစ်တော့မယ်။ ဒီတော့ သူ စိတ်တအား တိုနေပေမယ့် သူ မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို သူ ချနိုင်လိုက်ပါတယ်။ 
သူနဲ့ သူ့အမေ ရန်မဖြစ်ခင်ကတည်းက ကျနော်တို့ သူနဲ့ အတူရှိနေတယ်။ သူ့ အိမ်မှာပေါ့။ သူနဲ့ သူ့အမေ စကားစများတော့ ကျနော်နဲ့ တခြား သူငယ်ချင်းနဲ့ မကောင်းတတ်လို့ အောက်ထပ်ကို ဆင်းနေလိုက်ကြတယ်။ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် အရှိန်တွေ တဖြည်းဖြည်း တက်နေတာလည်း သတိထားမိပါရဲ့။ ကျနော်တို့ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်လုံးကလည်း စိုးရိမ်နေတာ အမှန်ပဲ။ အောက်ထပ်က ဆန်ဂိုထောင် လုပ်ထားတော့ ဆန်အိတ်တွေပေါ်မှာ ငုတ်တုတ်ထိုင်ပြီး ရန်ပွဲအပြီးကို စောင့်နေလိုက်ကြတယ်။ ရုတ်တရက် “ဂွမ်း” ဆိုပြီး အသံကြားလိုက်ရတော့ ကျနော်တို့ နှစ်ယောက် အပေါ်ကို အတင်းပြေးတက်သွားတယ်။ အပေါ်ရောက်တော့ တစ်ယောက်က ကြက်သေသေလို့။ နောက်တစ်ယောက်က ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ သွေးသံတရဲရဲနဲ့ ခြေပစ်လက်ပစ် ပဲ။ အမေလုပ်တဲ့သူကို သတိထားကြည့်တော့ ကြောင်အမ်းအမ်း ဖြစ်နေတယ်။ ငုတ်တုတ်မေ့သွားတယ်ပေါ့။ မတ်တတ်မေ့နေတယ် ပြောရင် ပိုမှန်မယ်။ ပထမတော့ ဘာတွေ ဖြစ်ကုန်ပြီလဲ နားမလည်နိုင်အောင်ပဲ။ ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ကို ဘာလုပ်လိုက်သလဲ နားလည်ရ ခက်သွားတယ်။ နောက်မှ ချိန်ဆ စဉ်းစားကြည့်တာ၊ သူ့အမေ နောက်ကျောမှီထားတဲ့ တရုတ်ကပ်မှန်ကို လက်သီးနဲ့ တအား ပစ်ထိုးလိုက်ပုံရတယ်။ ကွဲထွက်သွားတဲ့ မှန်က သူငယ်ချင်း လက်ကောက်ဝတ်ရဲ့ သွေးလွှတ်ကြောကို လှီးလိုက်သလို ဖြစ်သွားတော့ သွေးတွေ ဒလဟော ထွက်နေတယ်။ ကြမ်းပြင်တစ်ခုလုံးကို ရဲလို့ပါပဲ။ ကျနော်လည်း အစတော့ နည်းနည်း ကြောင်သွားတယ်။ နောက်တော့ ပုဆိုးစုတ် အမြန်ရှာပြီး သူ့ လက်ကောက်ဝတ်ကို စည်းပေးရတယ်။ သွေးတိတ်အောင်ပေါ့။ ထိုးလိုက်တဲ့ သူငယ်ချင်းကတော့ သူ့ထုံးစံအတိုင်း သွေးမြင်သွားတော့ စောနက စိတ်ရိုင်းတွေလည်း မရှိတော့ဘူး။ သူ့အမေကိုလည်း ပြန်တောင်းပန်လိုက်တယ်။ သူ့အမေလည်း သတိပြန်ဝင်လာပြီး သူ့ကို ဆေးခန်းလိုက်ပို့ပြီး ဆရာဝန်ကို ချုပ်ခိုင်းရတော့တယ်။
အလုပ်တစ်ခုဟာ လုပ်ဖန်များလာတဲ့အခါမှာ အကျင့်အနေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ကိန်းအောင်းနေရာယူလာတော့တယ်။ အဲဒီ အကျင့်ကြီးဟာ လုပ်လို လုပ်နေမှန်း မသိလောက်အောင် အလိုအလျောက် တုန့်ပြန်တတ်လာပြီ ဆိုရင်တော့ အဲဒါ စရိုက်အသွင် ပြောင်းသွားပြီလို့ နားလည်ရမယ်။ ကိုယ် ကိုယ်နှိုက်က သဘောတူလို့ လုပ်တာလည်း ရှိမယ်၊ သဘောမတူပေမယ့် လုပ်ကြည့်တာလည်း ရှိမယ်၊ သဘောမတူတာတောင်မှ မလုပ်ချင်ဘဲ လုပ်ရတာလည်း ရှိမယ်။ ဘာလို့ပဲ လုပ်လုပ်၊ လုပ်ဖန်များလာရင် အဲဒါ အကျင့်ဖြစ်လာတယ်။ စိတ်က လုပ်ချင်နေတယ်။ လုပ်တတ်နေတယ်။ နောက်တော့ လုပ်ချင်သလား မလုပ်ချင်သလားလို့တောင် စဉ်းစားချိန် မရခင်မှာပဲ လုပ်ဖြစ်သွားတော့တယ်။ အကြောင်းပြချက် မရှိဘဲ လုပ်မိလာတယ်။ အဲဒါ စရိုက်အသွင် ဆောင်လာတာပဲ။ အကျင့်ဟာ ဖျောက်ဖို့ လွယ်ချင်လွယ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီအကျင့်ဟာ မသိစိတ်အသွင် ဆောင်ပြီး စရိုက်အဖြစ် ပြောင်းသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တစ်ခါတလေ လုပ်ပြီးတာတောင် သတိထားမိချင်မှ သတိထားမိတော့တယ်။ စောနက ပြောခဲ့သလိုပဲ။ သဘောတူတူ မတူတူ ဆိုတော့ ပတ်ဝန်းကျင် လိုတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့။ ဟုတ်ပါတယ်။ အလုပ်တစ်ခုဟာ အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်ဖို့အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်လိုပါတယ်။ အမြဲတမ်းလိုလို၊ မကြာခဏလိုလို လုပ်နိုင်မယ့် ပတ်ဝန်းကျင်ပေါ့။ ဒါဆို အဲဒီ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အကျင့်ဖြစ်လာအောင် မလုပ်မဖြစ် လုပ်စေတဲ့ တွန်းအားက ဘာဖြစ်လေမလဲ။ အဲဒါ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အများနဲ့ ဆက်ဆံ (Dealing လုပ်) ရာမှာ သိပ်အရေးပါတဲ့ ကိုယ်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထား (Attitude) ပါပဲ။
ပီကေ
ဆက်ရန်

စိတ်ဟူသော ကန်ရေပြင်

credit to: voyeur33.blogspot.com

ကန်ရေပြင်ဟာ ငြိမ်သက်နေမယ်ဆိုရင် ရွံ့နွံ့စတဲ့ အနောက်အကျိတွေ ကင်းပြီး ကြည်လင်လာတယ်။ ရေပြင်ဟာ ကြည်လင်လာပြီ ဆိုတာနဲ့ ကန်အောက်ခြေကို အနှောက်အယှက်မရှိ ရှင်းရှင်းကြီး မြင်ရပါပြီ။ အောက်ခြေမှာ ညစ်ပတ်နေလည်း အတိုင်းသား မြင်ရတယ်။ သန့်ရှင်းနေရင်လည်း အထင်းသား မြင်နေရတယ်။

အဲဒီလိုပါပဲ။ ကန်ရေပြင်နဲ့ တူတဲ့ စိတ်ဟာလည်း အနှောက်အယှက်ကင်းအောင် ထားနိုင်ရင် တည်ငြိမ်လာပါမယ်။ တည်ငြိမ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကိလေသာနဲ့ တူနဲ့ ရွံ့နွံတွေ ကင်းစင်ပြီး စိတ်ဟာ ကြည်လင်လာမယ်။ စိတ်ကလေး ကြည်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ ကန်ရဲ့ အခြေကို မြင်ရသလို စိတ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံးမှာ ရှိတဲ့ အစစ်အမှန်ပညာ ကိုလည်း 
ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာရမယ်။ နောက်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အတွင်းထဲမှာ ခိုအောင်းနေတတ်တဲ့ မကောင်းတဲ့ ဉာဉ်တွေကိုလည်း ထင်ထင်ကြီး မြင်လာရမယ်။ အပြစ်ဆိုတာ မြင်ရမှ ပြင်လို့ရတာ မဟုတ်လား။ မြင်လာပြီဆိုရင် ပြင်နိုင်တဲ့အဆင့် ရောက်ပြီပေါ့။
ကျနော်တို့ မကြာခဏ စိတ်ဆိုးစိတ်ညစ် ဖူးပါတယ်။ အဲဒီလို စိတ်ဆိုးနေတဲ့အချိန်မှာ ချလိုက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ဘယ်တုန်းက မှန်ခဲ့ဖူးလို့လဲ။ နောက်ပြီး ကျောင်းသားတွေ အနေနဲ့ စိတ်တိုနေတဲ့ အချိန်မှာ စာကျက်ကြည့်ပါလား။ ဘာတစ်လုံးမှ ရမှာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်တိုနေရင်၊ စိတ်ညစ်နေရင် ရထားပြီးသား သင်္ချာပုစ္ဆာတောင် ပြန်တွက်လို့ မရတော့တာတွေ ခဏခဏ ကြုံဖူးမှာပါ။ အဲဒါ ဘာကြောင့်မို့လဲလို့ အရင်းစစ်ကြည့်ရင် စိတ်တွေ နောက်ကျိနေလို့ပါ။ စိတ်တွေ နောက်ကျိနေတော့ ကိုယ်ရဲ့ အသိတွေ အမြင်တွေ ပညာတွေဟာ ဝေဝါးသွားပြီး ဝေဝါးနေတဲ့ အသိအမြင်နဲ့ လုပ်သမျှ ဆုံးဖြတ်သမျှဟာ မှားဖို့က သေချာသလောက်ပဲ။ ဒါကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှန်ချင်ရင်၊ ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေ မှန်ကန်ချင်ရင် စိတ်ကို ကြည်နေအောင် ထားပါ။
ကဲ ဒါဆို စိတ်မကြည်အောင် နှောက်ယှက်နေတဲ့ အနှောက်အယှက်က ဘာတွေ ဖြစ်မလဲ။ ရေကန်နဲ့​ ဥပမာကြည့်ရင်တော့ ရေကန်ထဲကို ခဲလုံးတွေ ပစ်ပစ်ချရင် ရေဟာ နောက်လာတာပဲ။ ကန်သေးရင် နည်းနည်း ပစ်ရုံနဲ့ နောက်ပေမယ့် ကန်ကြီးရင်တော့ များများ ပစ်ရတာပေါ့။ ရေကန်ဟာ အသေးအကြီးပေါ် မူတည်ပြီး ရေနောက်အောင် ပစ်ရတဲ့ ကျောက်ခဲပမာဏ ကွဲသွားပေမယ့် စိတ်ကတော့ သေးသေးလေးနဲ့လည်း နောက်ကျိသွားနိုင်တာပဲ။ ဒါဆို စိတ်ကို တုန်လှုပ်သွားအောင် လှုပ်ခတ်နိုင်စွမ်း ရှိတဲ့ အရာတွေက ဘာတွေလဲ။ အာရုံတွေပါ။
အဆင်းကြောင့်လည်း လှုပ်ခတ် သွားနိုင်တာပဲ။ လှရင်လည်း လှလို့ လှုပ်ခတ်သွားပြီး လောဘဆိုတဲ့ ကိလေသာ အနည်တွေကို ထသွားစေတယ်။ ရုပ်ဆိုးရင်၊ ကြည့်မကောင်းရင်လည်း စိတ်ကို လှုပ်သွားစေပြီး ဒေါသဆိုတဲ့ ကိလေသာအနည်တွေကို ထသွားစေတယ်။ ဟော … အသံကလည်း စိတ်ကို ဆွဲလှုပ်နိုင်တာပဲ။ နာပျော်ဖွယ်ကောင်းတဲ့အသံက လောဘ၊ မခံသာတဲ့အသံက ဒေါသ။ အနံ့လည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ရေမွှေးလို အနံ့ကောင်းလေးဆို လောဘကို လှုပ်နှိုးပြီး၊ အနံ့ဆိုးရတာနဲ့ ဒေါသကို လှုပ်နှိုးပြန်တယ်။ အစာကောင်းကို စားရတော့ လောဘတက်ပြီး ပျော်မိပြန်ရော။ မကြိုက်တာ စားမိရင်တော့ ဒေါသထွက်ပြီး စိတ်တိုပြန်တယ်။ နူးနူးညံ့ညံ့ ကိုင်ထိနေရရင် ဇိမ်ကို ကျလို့၊ လောဘတွေ ဖြစ်နေလိုက်တာ။ အစူးဆူးတာတို့၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်းနဲ့ ထိမိရင်တော့ မျက်နှာရှုံ့မဲ့ပြီး ဒေါသတွေ အချောင်းချောင်း ထွက်နေတယ်။ တခါတလေမှာ အတိတ်မှာ ပျော်စရာလေးတွေ ပြန်တွေးမိတိုင်း ကြည်နူးပြီး နောက်တစ်ခေါက် ပြန်လိုချင် ပြန်ရချင်လိုက်တာ ဆိုတဲ့ လောဘနဲ့ မရနိုင်မှန်းသိရင် စိတ်မကောင်းတွေ ဖြစ်ပြီး ဒေါသတွေ ပေါ်လာရော။ ကဲ နေ့စဉ်နေ့စဉ်၊ စက္ကန့်နဲ့အမျှ လူတကာရဲ့ စိတ်ကို အဲဒီ အာရုံတွေဟာ တွန်းထိုးပြီး မလှုပ်လှုပ်အောင် ယမ်းခါနေကြတယ်။ ဒီတော့ ဘယ်မှာ လာပြီး တည်ငြိမ်နိုင်တော့မလဲ။
တစ်ခါတလေတော့လည်း အပြင်အာရုံတွေကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်လို့ ကန်ရေပြင်ဟာ တည်ငြိမ်နေသလို စိတ်ဟာ တည်ငြိမ်နေပေမယ့် မကြည်လင်နိုင်တဲ့ အခါတွေလည်း ရှိနေနိုင်သေးတယ်။ ဥပမာ ပြောရရင် ကန်တစ်ကန်ကို ဘယ်သူကမှ ခဲနဲ့ မပစ်မပေါက် မလှုပ်မခတ်ပေမယ့် နောက်နေတတ်သေးတယ်။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ မှော်တွေ ဒိုက်တွေ ရေညှိတွေ တက်နေလို့ပေါ့။ အဲဒီလိုပဲ လူရဲ့ စိတ်ဟာ အပြင်အာရုံရဲ့ လှုပ်ခတ်မှုကို ခံနိုင်ရည် ရှိတယ်ပဲ ထားဦး။ စိတ်အတွင်းကနေ ဖြစ်လာတတ်တဲ့ ရွှံ့နွံတွေနဲ့ တူတဲ့ အညစ်အကြေးတွေကို မဖယ်ရှားနိုင်ပြန်ရင်လည်း နောက်ကျိမြဲ နောက်ကျိနေဦးမှာပဲ။
စိတ်ဟာ (အပေါ်ယံအထင် အရ) တည်ငြိမ်လွန်းအားကြီးရင် ကိုယ့်အထင်အရ ပျင်းစရာကောင်းသလိုလို ဖြစ်လာတယ်။ ဖြစ်မှာပေါ့။ က ချည်း က နေရတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို မလှုပ်မယှက်ရအောင် ကြိုးတုတ်ထားကြည့်ပါလား သူ ပျင်းလာတော့မှာပဲ။ အဲဒီလိုပဲ လှုပ်ခတ်နေကျ (လှုပ်နေတာကို သဘာဝပဲလို့ ထင်သွားတဲ့) လူတစ်ယောက်ဟာ မလှုပ်မယှက် နေရပြီဆိုရင် သိပ်မကြာပါဘူး ပျင်းလာတယ်၊ အိပ်ချင်လာတယ်။ နောက်တော့ အိပ်ချင်မူးတူး ဆိုသလိုပဲ စိတ်တွေ နောက်ကျိသွားတာပါပဲ။ နောက်ပြီး ဟိုဟာမလုပ်မိလေခြင်း၊ ဒီဟာ လုပ်ခဲ့မိနေခြင်း ဆိုတဲ့ နောင်တတွေဟာကို စိတ်ကို ညစ်နွမ်းစေနိုင်တဲ့ ရွှံ့နွံတွေပါပဲ။ ရွှံ့နွံတွေဟာ ရေထဲမှာဖြစ်ပြီး ရေကို ပြန်ပြီး ညစ်ပတ်စေနိုင်သလိုပဲ စောနက ပြောခဲ့တဲ့ ဥဒ္ဒစ္စ၊ ကုက္ကုစ္စ ဟာလည်း စိတ်ထဲမှာပဲ ဖြစ်ပြီး စိတ်ကို ပြန်ပြီး ညစ်နွမ်းစေတယ်။
အဲဒီလို အတွင်းအပြင် အနှောက်အယှက်တွေကို ကင်းအောင် ဘယ်လို လုပ်လို့ရမလဲ။ ရေကန်ဥပမာနဲ့ ကြည့်ရင် ဘယ်သူမှ ခဲပစ်လို့ မရအောင် အကာအကွယ် လုပ်ထားမယ်။ နောက်ပြီး ရေထဲက တက်လာတဲ့ ရှိနေတဲ့ ရေမှော်တွေ၊ ရေညှိတွေကို ပုံမှန် ဆည်ပေးမယ်ဆိုရင် ဒီကန်ဟာ အမြဲ ကြည်လင်သန့်ရှင်းနေမှာ အမှန်ပါပဲ။ ကဲ ကိုယ်စိတ်ကိုကော ဘယ်လိုလို့ လုပ်ရမလဲ။ တစ်နည်းတည်းပါ။ သတိ ဆိုတဲ့ ပိုက်ကွန်လေး ဆောင်ထားရုံပဲ။ စိတ်ကို သတိဆိုတဲ့ ပိုက်ကွန်လေးနဲ့ ခြုံထားပေးလိုက်ပါ။ အာရုံတစ်ခု လာတိုက်တယ်။ သတိလေးနဲ့ သိလိုက်။ ဖယ်ပစ်နေဖို့တောင် ကြိုးစားစရာ မလိုပါဘူး။ အစပိုင်းတော့ စိတ်ကို လှုပ်ပစ်လိုက်ပြီးမှ သိတာများတယ်။ ကိစ္စ မရှိဘူး။ ဝင်လာရင် နောက်ကျမှ သိချင် သိပါစေ။ သိဖို့ အရေးကြီးတယ်။ နောက်ပိုင်း ကျင့်သားရလာရင် စိတ်ကို လာမတိုက်ခင်ကတည်းက သိသွားလိမ့်မယ်။ ဒါဆို ရေပြင်ကို မထိခင် ခဲလုံးကို မိလိုက်တဲ့ သဘောပဲ။ ဒါဆို စိတ်ကို လှုပ်ခတ်နိုင်စွမ်း ဘယ်လိုမှ မရှိတော့ဘူး။ ဒါက အပြင်အာရုံကို ဖမ်းတဲ့ နည်းပါ။
အတွင်းက ဒိုက်မှော်တွေကိုကော ဘယ်လို ဆည်မလဲ။ သတိ ပိုက်ကွန်ကို ဖြန့်ခင်းထားရုံပါပဲ။ သူက ရေစစ်လို စစ်ထုတ်ပေးပါလိမ့်မယ်။ အဓိက က အညစ်အကြေးတွေ ထွက်လာရင်၊ တက်လာရင် သိဖို့ပဲ။ စ လေ့ကျင့်တဲ့အချိန်မှာ အကျင့်မရသေးတော့ အညစ်အကြေးက သေးငယ်နေရင် မမြင်တတ်ဘူး။ အပြုံလိုက် အပုံလိုက် တွေ့ရမှ သတိထားမိတတ်တယ်။ ကိစ္စ မရှိဘူး။ သေးသေးပဲ တွေ့တွေ့ ကြီးကြီးပဲ တွေ့တွေ့ သိအောင်သာ ကြိုးစားလိုက်ပါ။ နောက်ပိုင်း ကျင့်သားရသွားရင် အမှုန်သေးသေးလေးကအစ စစ်ထုတ်သွားနိုင်ရင် စိတ်ဟာ အင်မတန်မှ ကြည်လင် ပြတ်သားလာပါမယ်။ ဒိုက်တွေကို ဖယ်သလိုပေါ့။ အပြုံအခဲလိုက်ဆို ဖယ်ဖို့ရာ အင်မတန် ခက်ပေမယ့် တစ်ခုထွက်တာနဲ့ တစ်ခု ဖယ်လိုက်နိုင်ရင် လွယ်လည်း လွယ်မယ်၊ အမြဲလည်း သန့်ရှင်းနေတော့မှာပေါ့။
သံသရာဆိုတာကို ခဏမေ့ထားပြီး မွေးကတည်းက အခုအချိန်ထိ ရှင်သန်နေခဲ့ရတဲ့ အချိန်တွေကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပေါ့။ ကိုယ့်စိတ်ဟာ စောနပြောခဲ့တဲ့ အညစ်အကြေးတွေနဲ့ ဘယ်လောက်များ ညစ်ပစ်နေမလဲလို့။ စိတ်အတွင်းက ညစ်ပတ်နေရုံတင် မကဘဲ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ စက္ကန့်တိုင်း စက္ကန့်တိုင်း စိတ်ကို မလှုပ်လှုပ်အောင် အာရုံနဲ့ ထိုင်ပစ်နေကြတာလည်း လူတိုင်းလိုလိုပါပဲ။ ဒီတော့ ကိုယ့်စိတ်ဟာ ဘယ်မှာ လာပြီး ကြည်တော့မလဲ။ စိတ်မကြည်တော့ အမြင်မကြည်ဘူး။ အမြင်မကြည်တော့ အသိဉာဏ်တွေ ဝေဝါးမယ်။ အသိဉာဏ် ဝေဝါးတာနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ၊ လုပ်ရပ်တွေဟာ အမှားမကင်းဘဲ မှားလိုက် စိတ်ညစ်လိုက်၊ ထပ်မှားလိုက် စိတ်ပိုညစ်လိုက်နဲ့ စိတ်ဟာ နောက်ပြီးရင်း နောက်ရင်း ဖြစ်နေကြတယ်။ နောက်ဆုံး စိတ်အနောက် လွန်သွားရင်တော့ ရူးသွားတော့တာပဲ။ ဒါကြောင့် ရူးတယ် ဆိုတာကို ကြားကောင်းအောင် စိတ်နောက်တယ်လို့ ခေါ်တာပေါ့။ 
ဒါကြောင့် အခု စာဖတ်သူတွေလည်း (မရူးသေးခင်) စိတ်မနောက်သေးခင် စိတ်ကို ကြည်လင်အောင် အမြဲ စစ်ဆေး၊ သန့်စင်နိုင်စေဖို့ သတိပေး ရေးသားလိုက်ပါတယ်။

အိုဘယ့်ရောင်ခြည် 

နံနက်မိုးသောက်၊ နေခြည်ရောက်သော်
ထွန်းတောက်ရွှန်းဖြာ၊ လင်းရောင်သာသည်
တိမ်လွှာဖောက်ထွင်း၊ လေဟုန်ခွင်း၍
အပြင်းနှင်ကာ လာချေပြီ။
နံနက်လေသွေး၊ နေနုအေးနှင့်
ပြေးလွှားဖက်ယှဉ်၊ ရွှန်းတောက်သွင်ဖြင့်
အားအင်ကိုဆောင်၊ နေရောင်ခြည်မှာ
လိုရာရောက်၍ ပျော်လေပြီ။
ကြည်လင်ရွှန်းစို၊ ရောင်ခြည်ကိုမှ
တောင့်တမျှော်မှန်း၊ ထိုထိုပန်းလည်း
တင့်လန်းရွှင်မြူး၊ စိမ်းဖန့်လူးသည်
ကြည်နူးဝမ်းမြောက် ပျော်ချေပြီ။
သို့သော် …
အားကြိုးမာန်ဆောင်၊ လင်းရောင်ခမျာ
ရေကန်သာသို့၊ ရောက်လာစဉ်ဝယ်
ရေပြင်ကျယ်အား၊ အလွယ်ထွင်းဖောက်၊ 
အခြေရောက်အောင်၊ မပေါက်ချည်းနှီး
ပိတ်ဆီးရင်ဆိုင်၊ မတွန်းနိုင်သည်
လက်မှိုင်ချပြီး ငြီးချေပြီ။
အိုဘယ့်ရောင်ခြည် …
သင်သည်ရွှန်းတောက်၊ အားမာန်မောက်လည်း
ဘယ်လောက်လုံ့လ၊ ထကြွနေလည်း
ဘယ်လောက်စည်းလုံး၊ ပေါင်းစုရုံးလည်း
အပြုံးမပျက်၊ ကန်ပြင်ထက်က
ယှဉ်ကပ်တည်နေ၊ ဒိုက်မှော်ရေညှိ၊ 
ထွေထွေညစ်ကြေး၊ ရှိနေသေးသည်
လူလေး သင့်အား မောစေမည်။
အိုဘယ့်ရောင်ခြည် …
သင်သည်မှန်းမျှော်၊ ကန်ပြင်ပေါ်မှ
ဖြတ်ကျော်ထွင်းဖောက်၊ ရေထဲရောက်အောင်
တောက်လျှောက်ထွင်းလျှို၊ သွားလိုပါမူ
သင့်ကိုပိတ်ထေး၊ အညစ်ကြေးကို
မနှေးအလျင် ဖယ်စေချင်။
အိုဘယ့်ရောင်ခြည် …
သင်သည်ဖယ်ခွင်း၊ ကန်ပြင်ရှင်းလည်း
အလျင်းအောက်ခြေ၊ မတိုးလေနှင့်။
ရွှံ့မြေနွံစေး၊ အညစ်ကြေးကြောင့်
ညစ်ထေးနောက်ကျိ၊ ပိတ်ဆို့မိသည်
သင်၏စွမ်းအား နည်းစေမည်။
အိုဘယ့်ရောင်ခြည် …
သင်၏ နီမြန်း၊ လင်းရောင်စွမ်းအား
ခြုံလွှမ်းလိုလျှင်၊ ကန်ရေပြင်အောက်
မမြင်လောက်အောင်၊ နောက်ကျိပိတ်ဆို့
ရွှံ့နွံတို့ကို၊ ထုတ်လို့ဖယ်ခွာ
ရှင်းလင်းပါမှ၊ ကြည်ပြာစိမ်းမြ
အလင်းရမည်၊ ထွန်းပရွှန်းစား
သင့်အားရွှင်ကြည် ပျော်စေမည်။
ရောင်ခြည်သစ္စာ၊ ထိုပမာသို့
သူငါအများ၊ လောကသားတို့
အားထားယုံကြည်၊ သစ္စာတည်လည်း
စိတ်မှီကြီးပွား၊ အမှိုက်များကို
ပေါက်ဖွားရှင်သန်၊ မရှင်းပြန်လျှင်
ပေကျံညစ်ထေး၊ ရွှံ့စေးနွံဒိုက်
မှောင်ပိန်းမိုက်သည်၊ အမှိုက်ရှိရာ
သစ္စာဘယ်သို့ လင်းမည်နည်း။
စိတ်၏ညစ်ကြေး၊ ရွှံ့နွံစေးကို
မရှေးအရင်၊ သိအောင်မြင်၍
အပြင်အာရုံ၊ ငိုက်မျဉ်းအုံမှိုင်း၊ 
ထုံထိုင်းတွေဝေ၊ နောင်တတွေကို
မသွေဖယ်ရှား၊ သတိထားသည်
ဘယ်များနောင်ခါ၊ သူမလာစေ
သစ္စာထိုသို့ လင်းစေသတည်း။

သေမင်း၏ ခေါ်ရာသို့

အား … မဆွဲနဲ့၊ လွှတ် … လွှတ်
တီ တိ တီး တီ တီ …..
ဖုန်းမြည်သံလိုလို နားထဲ ကြားယောင်မိ၍ ကျမ ဇဝေဇဝါ ဖြစ်သွားသည်။ ကြောက်စိတ်ကြောင့် အားရပါးရ အော်နေမိရာမှ  တင်းတင်းကြပ်ကြပ် မှိတ်ထားမိသော မျက်စိကို အသာအယာ ဖွင့်ကြည့်လိုက်မိရာ မိုးစင်စင်လင်း၍ နေပေသည်။ ရုတ်တရက် မိမိ၏ ဘေးဘယ်ညာကို ဖျက်ကနဲ သတိထားကြည့်မိသည်။ အခုလေးတင် ကျမအား အတင်းဆွဲနေသော အရိပ်မဲကြီးလည်း မရှိမှန်း သိတော့မှ ကျမ သက်ပြင်းအရှည်ကြီး မှုတ်ထုတ်လိုက်မိသည်။ အော် … ကျမ နေ့ခင်းကြောင်တောင် အိပ်မက်နေတာကိုးဟု သက်ပြင်းချ၍ အခုမှ ရယ်နိုင်တော့သည်။ နောက်မှ ဖုန်းလာနေသည်ကို သတိရမိ၍ ဖုန်းရှိရာသို့ ပြေးရပါတော့သည်။ ‘ဟယ် အမေကြီး’ ဟု ရုတ်တရက် အော်လိုက်မိသော ကျမအသံကို ကြားရသောကြောင့်ဟု ထင်သည်။ မောင်လေးမှာ ဖုန်းရှိရာသို့ အတင်း ပြေးလာနေသည်။ အမေနှင့်အဖေ ခရီးထွက်သွားသည်မှာ တစ်လလောက်ရှိပြီ။ မောင်လေးမပြောနှင့် ကျမလည်း လွမ်းနေမိသည်။ ပို၍ သတိရနေသည်မှာ အဖေကြီး နေမကောင်း၍ ဖြစ်သည်။ မောင်လေးမှာ ဖုန်းကို အတင်းလုနေ၍ ကျမမှာ သူမမီအောင် ခြေဖျားထောက် ပြောနေရသည်။
မေကြီး၊ ဖေကြီး နေကောင်းလား
အင်း ……. သက်သာပါတယ်အေ၊ ဒါပေမယ့်
ဘာ ဒါပေမယ့်တုန်း မေကြီးရဲ့
ဒါပေမယ့် အခု သင်္ဘော ဆက်မထွက်ဘူးလေ၊ ရွာမှာ ကမ်းကပ်ပြီး နားနေတာ တစ်ပတ်ကျော်ပြီ
ကောင်းတာပေါ့ မေကြီးရယ်၊ ဖေကြီး အနားရတာပေါ့
အင်း နင့်အဖေလည်း ငါ နားချနေရတာ မောလှပြီကွယ်။ အခုတော့ သူလည်း နားချင်နေပုံရတယ်။ ဒါကြောင့် သင်္ဘောနောက် မလိုက်တော့ဘဲ ပြန်လာတော့မလားလို့
ကောင်းတယ် မေကြီး၊ ကျန်းမာရေးက ပိုအရေးကြီးပါတယ်
အရေးတော့ကြီးတာပေါ့ကွယ် ညီးအတွက်ကလည်း အရေးကြီးတယ်မဟုတ်လား
အိုး မေကြီးကလဲ၊ မေကြီးဖေကြီးတို့ထက် ဘာမှ ပိုအရေးမကြီးပါဘူး
အေးပါ ယောက်ျားမရခင်တော့ ဒါမျိုးတွေ ကြားရတာပါပဲ
ထားပါ မေကြီးရယ်၊ ဘယ်တော့ ပြန်လာမလဲ
ပြန်ချင်တယ် ဒါပေမယ့် နင့်အဖေ ကျန်းမာရေးက ကားကြမ်းစီးဖို့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူး။ သူ အဲလောက် မမာသေးဘူးလေ၊ ဒါကြောင့် အနားယူဦးမယ်တဲ့
မေကြီးတို့ အခု ဘယ်မှာလဲဟင်
မော်ကျွန်းနားက တံငါရွာလေးတစ်ရွာမှာ
အင်း ရွာလေးဆိုတော့ အရေးရယ်အကြောင်းရယ် ဆေးဝါးကိရိယာ ဘယ်ရှိမလဲ မေကြီးရဲ့
အင်း လောလောဆယ် နင့်ဖေကြီးက ဆရာဝန်မတွေ့ချင်ဘူး၊ နင်တို့ကို မြင်ချင်နေတာတဲ့လေ၊ နောက်ပြီး သူ့ မြေးလေးကိုလည်း တဖွဖွ မေးနေတာ
မေကြီးတို့ အဲ့မှာ ကြာဦးမှာလားဟင်
၁၀ ရက် နှစ်ပတ်လောက်တော့ နားဦးမလားလို့၊ နင့်အဖေ နည်းနည်း မာမာချာချာ ရှိမှ ရန်ကုန် ပြန်လာမယ်
ဒါဆို သမီးတို့ အဲဒီကို လာခဲ့မယ်လေ
———————
ကျမ အဖေက တံငါသည် အကြီးစားပေါ့။ ငါးဖမ်းသင်္ဘော အလတ်စားတစ်စီးနဲ့ ပင်လယ်ရေလတ်ပိုင်းထဲ ငါးဖမ်းထွက်လေ့ ရှိတယ်။ ပိုပြီး ကြပ်မတ်နိုင်အောင် ဆိုပြီး သင်္ဘောထွက်တိုင်း ဖေကြီးကိုယ်တိုင်ပဲ ကြီးကြပ်ပြီး ထွက်လေ့ရှိတယ်။ ဖေကြီး ရန်ကုန်မှာကတည်းက ကျန်းမာရေး မကောင်းဖြစ်နေတာ။ ငါးဖမ်းချိန်လည်း ရောက်နေတာက တစ်ကြောင်း၊ နောက်ပြီး ကျမရဲ့ မင်္ဂလာပွဲအတွက် ပိုက်ဆံများများ ရှိထားချင်တာက တစ်ကြောင်းမို့ သူ့ ကျန်းမာရေးကို ပဓာန မထားတော့ဘဲ ထုံးစံအတိုင်း ပင်လယ်ထဲ ထွက်သွားခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် မေကြီးက စိတ်မချတော့ တစ်ခုခုဖြစ်ရင် ပြုစုရအောင် ဆိုပြီး မေကြီးပါ သင်္ဘောပေါ် ပါသွားလေရဲ့။ အခု ပင်လယ်ထဲတောင် မရောက်သေးဘဲ မော်ကျွန်းမှာတင် သောင်တင်နေတယ်ဆိုတော့ ဖေကြီး တော်တော်လေး မကျန်းမာလို့ ဖြစ်မယ်။ ကျမ မောင်လေး အကြီးဆုံးက အိမ်ထောင်ကျပြီး သားလေးတစ်ယောက် မွေးထားတာ (၃) လတောင် မပြည့်သေးဘူး။ ဖေကြီးက သူ့မြေးလေးကိုလည်း တအားသတိရနေပုံပဲ။ ကိုယ့်အဖေလုပ်တဲ့သူက တွေ့ချင်နေမှတော့ သူ့ကိုလည်း အားပေးရင်း၊ အနီးကပ်ပြုစုဖို့ သွားတွေ့ကြတာပေါ့ ဟုဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီး ကျမတို့ ဖေကြီးတို့ရှိရာ မော်ကျွန်းသို့ သွားဖို့ စီစဉ်လိုက်ပါတော့သည်။ ကျမတို့ ဆိုတာ အိမ်မှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ မောင်လေးအကြီးကောင်ရယ်၊ သူ့မိန်းမရယ်၊ တူတော်မောင် ပုစိကွေးရယ်၊ မောင်ငယ်လေးရယ်၊ ကျမရယ် စုစုပေါင်း (၅) ယောက်ပေါ့။ ကျမတို့ တစ်မိသားစုလုံး သိုက်သိုက်ဝန်းဝန်းနဲ့ ရှိနေရင် ဖေကြီး ပျော်ပြီး မြန်မြန် ကျန်းမာလာမှာပါ။
ဖေကြီး ကျမတို့ကို မြင်တော့ လူမမာရုပ်တောင် မပေါက်တော့ပါဘူး၊ တအားကို ပျော်နေလိုက်တာ။ သူ့မြေးလေးကိုချီပြီး ပျော်လို့ မော်လို့။ ကျမတို့ ရောက်နေတာ တစ်ပတ်လောက် ရှိရင်ပဲ ဖေကြီး တော်တော် ကျန်းမာနေပြီ။ နောက် သုံးရက်နေရင် ရန်ကုန်ကို အားလုံး ပြန်ကြမယ်လို့ ဖေကြီးက အားရပါးရ ပြောနေပါပြီ။ အကြီးကောင်ကတောင် ဖေကြီးကို စ လိုက်သေးတယ်။ ဖေကြီးကလည်း အားလုံး မပြန်လို့ ဘယ်သူက နေခဲ့မှာမို့တုန်း ဆိုတော့ မင်း ဒီမှာ ပျော်ရင် မင်းနေခဲ့ပေါ့ကွ၊ ဟား ဟား ဟား ဟု ရယ်မောလိုက်စဉ် ကျမမှာ ချက်ချင်း လိုက်မရယ်နိုင်ခဲ့ပေ။ ထို စကားလုံးများက ကျမ၏ တစ်ကိုယ်လုံးကို တက်ဖိလိုက်သလို လေးလေးပင်ပင် ခံစားလိုက်ရတော့သည်။ နောက်မှ အားရပါးရ ရယ်မောနေကြသော ဖေကြီးနှင့်မောင်လေးကို ကြည့်နေရင်း နည်းနည်း ပေါ့ပါးသွားသည်။
တတွီတွီ တဂွီဂွီ နှင့် ကျွီကျွီ ကျွတ်ကျွတ် မြည်နေသော ရေဒီယိုကို ဖေကြီး အာရုံစိုက် နားထောင်နေစဉ် ကျမ ဖေကြီးဘေးနား ဝင်ထိုင်လိုက်သည်။
ဖေကြီး ရေဒီယိုကလည်း ကြွက်ဝင်နေတာကျနေတာပဲ နားထောင်လို့လည်း မရဘဲနဲ့
အော် သမီးရယ် ဒါလေး နားထောင်စရာ ရှိတာပဲကို၊ ဒါနဲ့ သမီးကို ဗဟုသုတ ပြောရဦးမယ်၊ ဒီဘက်ပိုင်းက လူတွေက ဒါကို ရေဒီယိုလို့ မခေါ်ဘူး၊ လေဒီယိုလို့ ခေါ်တယ်
ဟင် ဘာလို့တုန်း ဖေကြီးရဲ့၊ ထူးထူးဆန်းဆန်း
သူတို့ အကြောင်းပြချက်နဲ့တော့ ဟုတ်သား သမီးရဲ့၊ အသံတွေက ရေထဲက လာတာမှ မဟုတ်ဘဲ၊ လေထဲက လာတဲ့ဟာကို လေထဲက ယူဖမ်းမှတော့ လေဒီယိုပဲ ဖြစ်သင့်တာပေါ့၊ ရေဒီယို မဖြစ်နိုင်ဘူး ဆိုပြီး သူတို့က ဇွတ်ငြင်းကြတယ် သမီးရဲ့၊ ဟား ဟား ဟား
အဟိ သူတို့ တွေးတာလည်း မမှားဘဲနော့
အေးပေါ့ သူတို့မှ RADIO ရေဒီယိုဆိုတဲ့ အသံကို ယူထားတယ်လို့မှ မသိကြဘဲကိုကွယ်
ဟော ဟော ဖေကြီး သေချာ နားထောင်၊ နေ့ခင်းပိုင်း မုန်တိုင်းရှိတယ်တဲ့နော်
ခဏ ခဏ တိတ်တိတ်လေးနေ
….. ……
အိုး သမီးရယ် ပင်လယ်ထဲမှာ တစ်နာရီ မိုင် (၆၀) ဆိုတာ ဘာရှိမှာတုန်း။ ဖေကြီးတို့ အရင်က ဒီထက် ကြမ်းတာတွေတောင် ဖြတ်လာခဲ့ရတာပဲ
ဖေကြီးကတော့ ဟုတ်တာပေါ့၊ သမီးက အခု ဘယ်လေမှ မတိုက်တာတောင် မူးနောက်နေတာ။ တနေကုန် သင်္ဘောပေါ်မှာပဲဆိုတော့ ရောက်စထက်တော့ နေသားကျလာပါပြီ။
အင်း ဟုတ်တယ် သမီးတို့က အစိမ်းသက်သက်တွေဆိုတော့ မလွယ်ဘူး။ မိုင် (၆၀) နှုန်းက ဘာမှ မရှိဘူးဆိုပေမယ့် လှိုင်းတော့ တော်တော်လေး ထတယ်။ ဒီတော့ သင်္ဘောကတော့ အတော်လေး လူးလိမ့်မယ်။ လှိုင်းမူးတာ ကားမူးတာထက် ဆိုးတယ် သမီးရဲ့။ ကဲ ဖေကြီးကို ပဲ့ထိန်းဦးသာခေါင် သွားခေါ်ပေး
ဦးသာခေါင်မှာ ဖေကြီး၏ ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် သင်္ဘောကို ကျောက်ချထားရာမှ ကမ်းနားသို့ ကပ်နိုင်သမျှ ကပ်နေလေသည်။ စိတ်တိုင်းကျပြီ ဆိုလျှင် ကမ်းပေါ်ရှိ လူနှစ်ဖက်လောက် ရှိသော သစ်ပင်၏ ပင်စည်တွင် သင်္ဘောကို အသေအချာ ကြိုးတုတ်ထားလိုက်သည်။
ကဲ သမီး၊ မေကြီးဆီသွား ဆေးသေတ္တာထဲမှာ အမူးအမော် ပျောက်ဆေးတွေ ဘာတွေ ရှိလဲ သေချာ စစ်ဆေးထားပါဦးလို့ သွားပြော၊ ပြီးရင် သမီးတို့ မောင်နှမတွေ မနက်ကတည်းက ဆေးကြိုသောက်ထားကြ၊ ကြားလား
ဟုတ် ဖေကြီး၊ အကြီးကောင်က seaman ဆိုတော့ သူက မမူးတတ်လောက်ပါဘူးနော့
အေး မလိုရင်လည်း မသောက်နဲ့ပေါ့ကွယ်။ အော် နောက်ပြီး life jacket တွေ၊ ဘောကွင်းတွေ အဆင်သင့်ရှာထား၊ ပြီးတော့ အလေးအပင် သေတ္တာတွေ၊ ပစ္စည်းတွေ၊ ဆီပေပါတွေ သင်္ဘောဝမ်းထဲ အခုကတည်းက ထည့်ထားခိုင်းလိုက်
ကဲ ဖေကြီး နားလိုက်ဦး၊ လိုအပ်တာတွေ မေကြီးကို စီစဉ်ခိုင်းလိုက်မယ်လေ နော်
အေး အေး သွား သွား
နေ့ခင်း ထမင်းစားပြီးချိန် အားလုံး ကိုယ့်အခန်းကိုယ် အနားယူနေချိန်တွင် လေသည် တဖြည်းဖြည်း ပြင်း၍ပြင်း၍ လာနေပြီ။ ထိုစဉ် တစ်ချက်လောက် ဆောင့်တိုက်လိုက်သော လေကြောင့် ကျမတို့ အိပ်နေရာမှ အားလုံး လန့်နိုးလာကြသည်။ အခန်းပြင် ထွက်ကြည့်လိုက်တော့ ဖေကြီးမှာ ခါးကြီးထောက်လျက် သူ့ လူများကို ဟိုဟာခိုင်း ဒီဟာခိုင်း ခိုင်းနေလေသည်။ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်မှာ မဝေးကွာလှသော်လည်း လေကြောင့် တော်တော်လေး အော်ပြောမှ ကြားရတော့သည်။ ဖေကြီး ဘာတွေ ပြောနေလဲဟု နားစိုက်ထောင်နေရင်း ‘ဟ ဒီလေက တစ်နာရီ မိုင် (၆၀) ဘယ် က မတုန်းဟ’ ဟူသော အသံကို ရုတ်တရက် ကြားလိုက်ရ၍ တုန်ကနဲ ဖြစ်သွားသည်။ ထိုနောက် ဖေကြီးက ကျမကို မြင်၍ ကျမအနားသို့ လှမ်းလာနေပြီး ‘ကဲ မင်းတို့ မောင်နှမတွေ အားလုံး လာကြ’ ဟု တစ်နေရာမှာ စုရန် လက်ဟန်ပြ၍ အော်ခေါ်လိုက်သည်။
ကဲ မေကြီးရေ၊ လေက ကြည့်ရတာ ဒီထက် ဆက်ပြင်းလာနိုင်တယ်။ လိုရမယ်ရ သားတို့ သမီးတို့ကို Life Jacket တွေ ဝတ်ပေးထားလိုက်ပါလား
အင်း ဝတ်ပေးတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ၊ တကယ်တော့ (အသက်ကယ်) အင်္ကျီက နှစ်ထည်တည်း ရှိတာ
ဒါဆိုလည်းဟာ သမီး နှစ်ယောက်ကို ဝတ်ပေးထားလိုက်ပေါ့၊ အကြီးကောင် မင်းက အတွေ့အကြုံရှိတယ်။ ညီလေးကို မင်း တာဝန်ယူပြီး သေချာစောင့်ရှောက်ထား။ ကဲ သမီးတို့ ဝတ်ထားကြ။ ဘာမှ မစိုးရိမ်နဲ့၊ ပင်လယ်ထဲဆိုတာ ဒီလိုပဲ ဖြစ်တတ်တယ်။ သမီးတို့ အတွေ့အကြုံ ရတာပေါ့ ဟုတ်လား၊ ကြောက်မနေနဲ့။ ပင်လယ်ဆိုတာ မာန်တုန်း ခဏရယ်။ စိတ်အေးအေးထား ဟုတ်လား။
ဖေကြီးက ဘယ်လိုပဲ နှစ်သိမ့်နှစ်သိမ့် ကျမကတော့ တော်တော်လေး ကြောက်နေခဲ့ပြီ။ အကြီးကောင်က သူ့မိန်းမကို နှစ်သိမ့်အားပေးရင်း အင်္ကျီ ဝတ်ပေးနေသည်။ မေကြီးကတော့ ကျမကို ဝတ်ပေးရင်း အားပေးနေရှာသည်။ ထိုနောက် ကျမတို့ ခေါင်တိုင်တုတ်တုတ် ရှိရာသို့ ကပ်ပြီး တိုင်နားမှ မခွာဘဲ တိုင်ဖက်လျက် အသေအချာ နေရာယူထားကြပါပြီ။
ဖေကြီး ပြောသလိုပါပဲ။ လေမှာ ပြင်းသည်ထက် ပိုပို၍သာ ပြင်းလာပါသည်။ လေပြင်းများမှာ အဆက်မပြတ် တိုက်နေသည့်အပြင် တစ်ချက်တစ်ချက် ဆောင့်ဆောင့် ဝင်လာသော လေရူးများက သာ၍ပင် ဆိုးနေသည်။ အရပ်တစ်မျက်နှာတည်းမှ တိုက်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ တောင်ဘက်က ဆောင့်တိုက်လိုက်၊ အနောက်ဘက်မှ ဆောင့်တိုက်လိုက်နှင့် ကြောက်စိတ်ကြောင့် မျက်ရည်များပင် ဖြိုင်ဖြိုင်ကျနေပြီ။ သစ်ပင်တွင် ကြိုးနှင့်တုတ်ထားသော နွားရိုင်းကြီး နှောင်ကြိုးမှ လွတ်မြောက်ရန် အလူးအလဲ ရုန်းကန်နေသကဲ့သို့ သင်္ဘောကြီးမှာလည်း မမှောက်ရုံတမယ် လူးလွန့်နေတော့သည်။ ကျမတို့အားလုံး ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ကောင်းကောင်း ရပ်တည်ရာ မရတော့ပေ။ လေလှိုင်းလုံးများအပြင် ရေလှိုင်းများပင် တလိမ့်လိမ့် တက်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် လဲကျလိုက် ပြန်ထလိုက်ဖြင့် အသက်ပင် မနည်းဝအောင် အနိုင်နိုင် ရှူနေရသည်။ တိုင်ကို လက်ဖြင့် အတင်းဖက်တွယ်ထားသောကြောင့် ထင်သည်။ လက်မောင်းနှစ်ဘက်လုံးနှင့် ရင်ဘတ်မှာ အတော်လေး နာနေပြီ။ ထိုသို့ ကိုယ့်အသက်ကို မနည်းသတိထားနေရ၍ ပတ်ဝန်းကျင်ကို သတိမထားဖြစ်ခဲ့။ သတိရ၍ ခေါင်းမေ့ကြည့်ရာ ဖေကြီးမှာ ရေထဲလေထဲ သူ့တပည့်များနှင့် အလုပ်ရှုပ်နေသည်။ ကမ်းပေါ်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်၊ လေထဲ လွှင့်ပါလာသော သစ်တိုသစ်စကို ရှောင်လိုက်၊ တပည့်များကို အော်ပြောလိုက်နှင့် အားလုံးကို ဝါးတားတားသာ မြင်ရတော့သည်။ ထိုစဉ် လေပြင်းပြင်းတစ်ချက် ပင့်တိုက်လိုက်ရာ ဂျုန်း … ဟူသော အသံ၏ အဆုံးတွင် ဖေကြီးလည်း ကြမ်းပြင်ပေါ် ညွတ်ခွေကျသွားသည်ကို မြင်လိုက်ရ၍ ကျမ သူ့ဆီ အတင်းမရမက လေးဖက်ထောက်ကာ အရောက်သွားလိုက်သည်။ ဖေကြီး ပါးစပ်မှ ‘သွားပြီ သွားပြီ’ ဟူသော အသံသာ မရေမရာ ကြားနေရသည်။ ဖေကြီးဆီ ရောက်ဖို့ လက်တကမ်းအလိုမှာပင် ကျမ၏ တစ်ဘဝလုံးကို လွှင့်ထွက်သွားအောင် ဆောင့်တိုက်ပစ်လိုက်သော လေပြင်းကြောင့် ဖေကြီးပြောသော ‘သွားပြီ’ ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ကျမ နားလည်သွားတော့သည်။
ကျမတို့ သင်္ဘောနှင့် ကြိုးချည်ထားသော လူနှစ်ဖက်လောက်ရှိသည့် သစ်ပင်ကြီး လေတိုက်၍ ကျိုးပျက်ယိုင်လဲသွားခဲ့လေပြီ။ ချည်ထားသော ကြိုးလည်း ပြေ၍ လေယူရာတိမ်း ယိမ်းထနေတော့သည်။ အထက်အောက်မှ ရိုက်ပုတ်နေကြသော ရေလှိုင်းလေလှိုင်းတို့၏ ဒဏ်ကို ဒီသင်္ဘော ဘယ်လောက်ကြာကြာ ခံနိုင်မှာတဲ့တုန်း။ နဂိုက ကျမတို့မှာ ဆန်ကောထဲ ဆီးဖြူသီးထည့်လှိမ့်သလိုသာ ရှိခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ရေဗူးထဲ ထည့်၍ ခလောက်ခံနေရသလို။ ကျမ ဘာဆို ဘာမှ သဲသဲကွဲကွဲ မမြင်ရတော့၊ အံကျိတ်၍သာ အနားရှိ အရာတစ်ခုခုကို အတင်းအကျပ် ဖက်ထားမိသည်။ ထို ဖက်ထားသောအရာသည် မည်သည့်အရာနည်း။ ကျမ မသိတော့။ လူအများကြီးက ကျမကို ဝိုင်းရိုက်နေကြသကဲ့သို့ ကျမ တစ်ကိုယ်လုံးလည်း အတော်လေး နာကျင်နေပြီ။ ငါ သေလို့မဖြစ်ဘူး ဟူသော မာန်ကလွဲ၍ ကျမမှာ ဘာမှ မရှိတော့။ ထိုမာန်သည်ပင် တဖြည်းဖြည်းနှင့် ယုတ်လျော့နေပြီ။ ကျမ တစ်ခုတည်းသာ တွေးနေမိတော့သည်။ ကျမစိတ်ကို လွှတ်ချလိုက်လျှင် အားလုံးပြီးသွားမလား။ ဒါဆို ဒီနာကျင်မှုတွေ ဘယ်ရှိလောက်တော့မလဲဟု တွေးရင်း တင်းတင်းဖက်ထားသော လက်နှစ်ဖက်သည် သူ့အလိုလို တဖြည်းဖြည်း ပြေကျနေလေပြီ။ လွှတ်ချလိုက်သည် ဆိုလျှင်ပင် လေထဲ ဝဲကနဲဆိုသလို ရေလှိုင်း၏ ခေါ်ရာသို့ လွှင့်ပါသွားတော့သည်။ ကျမ ဘာမှ မသိချင်တော့ပါ။ ဘာမှလည်း မသိတော့ပါ။
(ဆက်ရန်)

တုတ်နှောင်ထားသော ကြိုးတစ်ချောင်း

ဦးထွန်းအောင်သည် အလုပ်ကိစ္စတစ်ခုဖြင့် ခရီးထွက်ရင်း တစ်နေ့ ရေတာရှည်မြို့နယ် အတွင်းရှိ ဆင်များ ထိန်းသိမ်းလေ့ကျင့်ရာ ဖိုးကျားဆင်စခန်းသို့ အလည်အပတ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုဆင်စခန်းတွင် အသစ်ဖမ်းဆီးရမိသော ဆင်များ၊ ဆင်ပေါက်ကလေးများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသကဲ့သို့ အရွယ်ရောက်ပြီး ဆင်များကိုလည်း သစ်ဆွဲရာတွင် လက်တွေ့ အသုံးချလျက် ရှိသည်။ ထိုသို့ လေ့ကျင့် သင်ကြားနေသည်ကို ကြည့်ရှုရင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ် အကြောင်းရပ်တစ်ခုကို သတိထားမိလေသည်။ ၎င်းမှာ ဆင်အကောင်ကြီးများအား ချည်နှောင်ထားသော ကြိုးသည် ဆင်၏ ခွန်အား ဗလနှင့် နှိုင်းစာလျှင် သေးငယ်နေလေသည်။ အမှန်တကယ်ဆိုလျှင် ထိုဆင်ကြီးသည် အလွယ်တကူပင် မိမိအား ချည်ထားသော ကြိုးကို ဆွဲဖြတ်ပစ်လိုက်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဆင်ကြီးမှာ မည်သို့မျှ ရုန်းထွက်ဖို့ မကြိုးစားသကဲ့သို့ သူ့မှာ ရုန်းထွက်ချင်စိတ်လည်း ရှိပုံမရ။ ထိုအချက်ကို သတိထားမိသော ဦးထွန်းအောင်မှာ ဆင်ငယ်ကလေးများကော မည်သို့ ရှိမည်နည်းဟု သိချင်လာသောကြောင့် ဆင်ပေါက်ကလေးများ ထားရာ စခန်းသို့ သွားရောက် ကြည့်ရှုလေတော့သည်။ ထိုဆင်ပေါက်ကလေးများအား ချည်နှောင်ထားသော ကြိုးမှာ ဆင်ကြီးများ ချည်နှောင်ထားသော ကြိုးနှင့် အရွယ်အစား အတူတူပင် ဖြစ်လေသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆင်ကြီးနှင့် ဆင်ငယ်တို့အား ချည်ထားသော ကြိုးသည် ရွယ်တူ ဖြစ်ရပါသနည်း။ အဘယ်ကြောင့် ဆင်ကြီးများသည် ထိုတုတ်နှောင်ထားသော ကြိုးကို အလွယ်တကူ ဆွဲဖြတ်၍ ထွက်ပြေးနိုင်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ထွက်မပြေးကြသနည်း။ ဤမေးခွန်းများကို ကြံစည်၍ မတတ်နိုင်သည့်အဆုံး ဆင်ထိန်းရှိရာသွား၍ မေးမြန်းကြည့်လေတော့သည်။
ဆင်ပေါက်ကလေးတွေက ကလေးပီပီ စူးစမ်းချင်တယ်။ စမ်းသပ်ချင်တယ်။ ကြိုးစားချင်စိတ် အပြည့်ရှိတယ်ဗျ။ လူလိုပဲလေ။ ဒီတော့ သူဟာ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် သူတို့ကို ချည်နှောင်ထားတဲ့ ကြိုးကို ဆွဲဖြတ်လို့ ပြတ်မပြတ်ဆိုတာ အမြဲ ကြိုးစားကြည့်တတ်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့က သူတို့ အားနဲ့ မမျှတဲ့၊ သူတို့ မဖြတ်နိုင်လောက်တဲ့ ကြိုးတုတ်တုတ်ကို စီစဉ်ထားရတယ်။ သူတို့ဟာ တော်တော် အရွယ်ရောက်တဲ့ အထိကို ဆွဲဖြတ်ကြည့်ကြတယ်။ မရတော့ဘူးဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီး အဆုံးမှာတော့ သူတို့ ဘယ်တော့မှ မကြိုးစားကြတော့ဘူးလေ။ အဲဒီဆင်တွေ ကြီးလာတဲ့အခါမှာ ငယ်ငယ်ကထက် ခွန်အားတွေ အဆတစ်ရာမက ကြီးထွားလာပေမယ့် သူတို့ ငယ်ငယ်က သိထားတဲ့ ‘မရပါဘူးကွာ’ ဆိုတဲ့ အသိအရ ကြိုးစားမကြည့်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့် ဆင်ကြီးတွေကို ငယ်ငယ်က ကြိုးသေးသေးလေးတွေ ချည်ထားရုံနဲ့ လုံလောက်ပါတယ်။ သူတို့ ထွက်မပြေးပါဘူး။
ထို စကားကို ကြားရသောအခါ ဦးထွန်းအောင်သည် သူ၏ ပထမတန်း ကျောင်းသားဘဝကို မျက်လုံးထဲ မြင်ယောင်လာမိတော့သည်။ တစ်နေ့ ကျောင်းတွင် သင်္ချာအချိန်၌ ဆရာမက ကျောင်းသားများကို တစ်ယောက်ချင်း စာမေးလေသည်။ ကျောက်သင်ပုန်းပေါ်တွင် ၃ + ၄ ဟု ရေးထားပြီး အဖြေဘယ်လောက်လဲဟု မေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆရာမက ကျောင်းသားများထဲမှ တစ်ယောက်ကို ရွေးချယ်လိုက်ရာ ထိုသူငယ်မှာ မောင်ထွန်းအောင်လေးပင် ဖြစ်သည်။ မောင်ထွန်းအောင်သည် ကြောက်ကြောက်နှင့် တုန်ချိချိ မတ်တပ် ထရပ်လိုက်သည်။ သူ၏ ခေါင်းကို မိုးကြိုးပစ်သလို ခံစားလိုက်ရပြီး မျက်ရည်များပင် ဝဲတက်လာသည်။ တကယ်တော့ မောင်ထွန်းအောင်လေးသည် ဂဏန်းသင်္ချာနှင့် ပတ်သက်လျှင် အလွန် အားနည်းပေသည်။ ကလေးလည်း ဖြစ်သောကြောင့် ကြောက်စိတ်ဖြင့် မွှန်ထူနေပြီး မျက်ရည်များနှင့် ငိုသာ ငိုနေတော့သည်။ ဘယ်လိုမှ မေး၍မရသော ဆရာမက ဒီလောက်မှ ညံ့ရလားဟုဆိုကာ မောင်ထွန်းအောင်လေးကို ရိုက်ပါတော့သည်။ အိမ်ပြန်အရောက် ငိုထားသော မျက်နှာကို မြင်ရသော မိခင်ဖြစ်သူက အကျိုးအကြောင်း မေးလေသည်။ သားငယ်၏ ပြောစကားအဆုံးတွင်
‘သား ဘာမှ အားမငယ်နဲ့ သိလား။ မေမေတို့ မျိုးရိုးမှာ ဂဏန်းသင်္ချာ ပိုင်နိုင်တဲ့သူ တစ်ယောက်မှ မရှိဘူး’
ထိုစကားကို ကြားရသော မောင်ထွန်းအောင်လေးမှာ အားတက်သွားပြီး ‘ငါတစ်ယောက်တည်းမှ မဟုတ်တာ။ ငါတို့ တစ်မျိုးလုံး ငါ့အတိုင်းပဲ။ ငါ သင်္ချာမရတာ ဘာအရေးလဲ။‘ ဟူသော ခံယူချက်ကို မြဲမြဲ ချမှတ်လိုက်လေတော့သည်။
ထိုကြိုးသည် ယခုအချိန်ထိ ဦးထွန်းအောင်အား ချည်နှောင်ထားဆဲပင်။ ယခု အသက် (၅၀) ကျော် အရွယ်အထိပင် ဦးထွန်းအောင်မှာ ဂဏန်းတွက်စက်မှ မရှိလျှင် မတွက်တတ်။ စာရင်းအင်းဆိုလည်း ဝေးဝေးမှ ရှောင်သည်။ ဂဏန်းသင်္ချာ အပေါင်းအနုတ် လုပ်ရမည်ကို သေမလောက် ကြောက်သည်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ဦးထွန်းအောင် ထိုမေးခွန်း၏ အဖြေကို ယခုမှ ကောင်းကောင်း နားလည်သွားပေပြီ။ သူ့အား ငယ်ငယ်က ကြောက်ရွံ့မှု ဟူသော ကြိုးတစ်ချောင်းက ရာသက်ပန် ချည်နှောင်ထားခဲ့လေပြီ။ ပထမတန်း ကျောင်းသားဘဝက ခဏတာ ရုန်းထွက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့သော နှောင်ကြိုးတစ်ချောင်း။ ကြိုးစားပြီး ခဏမှာပင် ရုန်းထွက်ရန် စွန့်လွှတ်ခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် အသက်ကြီးပြင်းလာသည်အထိ ဆက်လက် တုတ်နှောင်နေဆဲ ကြိုးတစ်ချောင်း။ ထိုကြိုးတန်းလန်းနှင့်ပင် ဦးထွန်းအောင် သေသည်အထိ အသက်ဆက် နေရပေတော့မည်။ 
xxx ooooo xxx
ကြိုးချည်ခံထားသော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်သည် သနားစရာ ကောင်းသည်မှာ အမှန်ပင်။ သူတို့လည်း လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာချင်ပေလိမ့်မည်။ နွားဖားကြိုး ထိုးထားသော နွားများ၊ ကကြိုးဆင်ထားသော မြင်းများ၊ သစ်ဆွဲနေသော ဆင်ကြီးများ၊ လည်ပင်းမှ ကြိုးတန်းလန်းနှင့် ခွေးများ ကြောင်များ၊ ထိုထိုသော တိရစ္ဆာန်များကို မြင်ရသောအခါ ကျနော် သနားစိတ်ဝင်မိသည်။ ရေငတ်လျှင်ပင် သူတို့မှာ စိတ်ကြိုက်သွား၍ မသောက်နိုင်။ ကြိုးဆွဲရာ ကကြရသော ရုပ်သေးရုပ်များသာ။ သူတို့က လူတွေကို မျက်နှာငယ်ဖြင့် ကြည့်တတ်ကြသည်။ သနားစဖွယ် တောင်းခံနေသော မျက်နှာထားဖြင့် ကြည့်တတ်ကြသည်။ သူတို့တွေ ကျနော်တို့ လူသားများကို အားကျနေမည်မှာ အမှန်ပင်။ သို့သော် …. ။ သူတို့ အားကျသလို ကျနော်တို့ လူသားတွေကရော အတုတ်အနှောင်မှ လွတ်ပါ၏လော။ ဤ မေးခွန်းများကို ဖြေကြည့်ပါ။ သင်၏ လည်ပင်းတွင် တုတ်နှောင်ထားသော ကြိုးရှိမရှိ သင် သိလာပါလိမ့်မည်။
၁။ သင် တစ်နေ့တာအတွင်း အစားအသောက် တစ်ခုခုကို ဒါလေးဖြင့် စားချင်လိုက်တာ၊ သောက်ချင်လိုက်တာဟု အာသာပြင်းပြင်း တောင့်တဖူးပါသလား။
၂။ ဒီကောင့်ကို တွေ့ရင်ဖြင့် စော်ပစ်ဦးမည် ဟု တစ်ဦးတစ်ယောက်အား အငြှိုးအတေး ထားဖူးပါသလား။
၃။ သူအခု ဘာများ လုပ်နေပါလိမ့်၊ ဘယ်များ ရောက်နေပါလိမ့် ဟု တစ်ဦးတစ်ယောက်အား သတိရဖူးပါသလား။
၄။ သူ့ကို တွေ့ရရင် ကောင်းမှာပဲ (သို့) ဒီကောင့်ကို တွေ့ကို မတွေ့ချင်ဘူးဟု မျှော်လင့်ဖူးပါသလား။
၅။ ဒီစာအုပ် ဖတ်ချင်လိုက်တာ၊ ဒီသီချင်း နားထောင်ချင်လိုက်တာ၊ ဒီရုပ်ရှင်ကား ကြည့်ချင်လိုက်တာဟု သင် တောင်းဆိုဖူးပါသလား။
၆။ သင် တစ်စုံတစ်ယောက်နှင့် ငြင်းခုံဖူးပါသလား။
၇။ သင့်ခံယူချက် (သို့) လုပ်ရပ်သည်သာ မှန်သည်ဟု သင် ယုံကြည်ဖူးပါသလား။ (ဘာသာတရား အပါအဝင်)
၈။ ငါ သီလရှိသလို သူတို့ကော သီလရှိရဲ့လား ဟု သင် သူတပါးအား တိုင်းထွာဖူးပါသလား။
၉။ မိမိကိုယ်ကို သူတစ်ပါးနှင့် နှိုင်းယှဉ် ကြည့်ဖူးပါသလော။
၁၀။ ဒီထက် မြင့်တဲ့ သာတဲ့ နတ်ဘုံ ဗြဟ္မာဘုံကို ရောက်ချင်လိုက်တာ၊ ရောက်အောင် လုပ်မည်ဟု သင် ခံယူဖူးပါသလား။
၁၁။ သူက ငါ့ကို တခြားသူလောက် မချစ်ဘူးဟု စောဒက တက်ဖူးပါသလား။ (မိဘနှင့်သားသမီး အပါအဝင်)
၁၂။ ဒီနေ့ ဘာမှ မလုပ်ချင်ဘူးကွာ ဟု သင် တွေးဖူးပါသလား။
၁၃။ ငါ့ကို ဒီလို လုပ်လို့ ဘယ်ရမလဲကွာ ဟု သင် ကျိန်းဝါးဖူးပါသလား။
၁၄။ ငါ့ဟာငါ မရှိတာ (သို့) မသိတာ သူနဲ့ ဘာဆိုင်လဲကွ ဟု မာန်ဆောင်ဖူးပါသလား။
၁၅။ သင် ကြားဖူးသော၊ သိဖူးသော၊ သင်ဖူးသော အရာများ၊ ပညာများကို ဂုဏ်ယူစွာ တင်ပြဖူးပါသလား။
၁၆။ သင် တိရစ္ဆာန် တစ်မျိုးမျိုးကို ကြည့်ရန် (သို့) တို့ထိရန် ကြောက်ပါသလော။ (တချို့ တီကောင်၊ တချို့ ခူယားကောင် ကြောက်သည်)
၁၇။ သင် ရွံတတ်ပါသလော။
အထက်ပါ မေးခွန်းများကို မညာတမ်း ဖြေကြည့်လျှင် သင့်လည်ပင်းတွင် တုတ်နှောင်ထားသော ကြိုးသည် တစ်ချောင်းမကကြောင်း သင် သတိထားမိလာပါလိမ့်မည်။ ထိုမေးခွန်း၏ အဖြေများကို ကျနော် မသိချင်ပါ။ သို့သော် သူကိုယ်တိုင် သိထားဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ သို့မှသာ သင့်လည်ပင်းရှိ ကြိုးအရေအတွက်ကို သင် သိနိုင်ပေမည်။